Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang hồi phục và tham gia đàm phán qua trực tuyến
Theo ba nguồn tin thân cận chia sẻ với Reuters, Lãnh tụ Tối cao của Iran, ông Mojtaba Khamenei, hiện đang trong quá trình hồi phục sau những chấn thương nghiêm trọng ở mặt và chân. Những chấn thương này xảy ra trong cuộc không kích ngày 28/2, vụ tấn công đã cướp đi sinh mạng của cha ông, Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, cùng vợ, anh rể và em dâu của ông Mojtaba.
Tình trạng sức khỏe và hoạt động của ông Mojtaba Khamenei
Các nguồn tin tiết lộ rằng khuôn mặt của ông Khamenei bị biến dạng do cuộc không kích nhằm vào khu phức hợp của Lãnh tụ Tối cao tại trung tâm Tehran, đồng thời ông cũng bị thương nặng ở chân. Dù vậy, ở tuổi 56, ông Mojtaba được cho là vẫn minh mẫn về tinh thần và đang tích cực tham gia vào các cuộc họp với quan chức cấp cao qua hình thức trực tuyến. Ông cũng tham gia vào quá trình ra quyết định đối với những vấn đề lớn liên quan đến chiến sự và đàm phán với Washington.
Tuy nhiên, nơi ở, tình trạng sức khỏe cụ thể và khả năng điều hành của ông Mojtaba Khamenei vẫn là điều bí ẩn đối với công chúng. Kể từ sau cuộc không kích ngày 28/2, chưa có bất kỳ hình ảnh, video hay ghi âm nào của ông được công bố. Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc đã không phản hồi các câu hỏi của Reuters về mức độ chấn thương của ông Khamenei hoặc lý do ông chưa xuất hiện trước công chúng.
Thông tin từ phía Mỹ và các chuyên gia
Những thông tin mà Reuters thu thập được về chấn thương của ông Khamenei tương đồng với phát biểu của Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth vào ngày 13/3. Ông Hegseth cho biết lãnh đạo Iran “bị thương và có khả năng bị biến dạng”. Một nguồn tin am hiểu về các đánh giá của tình báo Mỹ còn tiết lộ rằng ông Khamenei được cho là đã mất một chân. Tuy nhiên, CIA hiện từ chối bình luận về tình trạng của ông.
Ông Alex Vatanka, chuyên gia cao cấp tại Viện Trung Đông, nhận định rằng dù mức độ chấn thương ra sao, nhà lãnh đạo mới này khó có thể nắm quyền lực bao trùm như cha của ông. Ông Vatanka nói: “Ông Mojtaba là một tiếng nói trong bộ máy chính quyền Iran, nhưng không phải là tiếng nói mang tính quyết định. Ông ấy cần chứng minh bản thân là tiếng nói đáng tin cậy, mạnh mẽ và có tính chi phối.”
Triển vọng xuất hiện trước công chúng và bối cảnh quyền lực
Một nguồn tin thân cận cho biết hình ảnh của ông Mojtaba có thể được công bố trong vòng 1-2 tháng tới, và thậm chí ông có thể xuất hiện trước công chúng vào thời điểm đó. Tuy nhiên, cả ba nguồn tin đều nhấn mạnh điều này chỉ xảy ra khi tình trạng sức khỏe của ông và tình hình an ninh tại Iran cho phép.
Trong bộ máy chính quyền Iran, quyền lực tối cao thuộc về Lãnh tụ Tối cao, một giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite được hội đồng gồm 88 giáo chủ bổ nhiệm. Lãnh tụ Tối cao giám sát hoạt động của Tổng thống Iran và trực tiếp chỉ huy các thiết chế song song như Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Theo các nguồn tin từ quan chức cấp cao tại Iran, ông Mojtaba sẽ khó nắm quyền lực tuyệt đối như cha ông. IRGC, lực lượng đã giúp đưa ông Mojtaba lên vị trí hiện tại, hiện đang nổi lên như tiếng nói chi phối trong các quyết định chiến lược của Iran trong thời chiến. Dù ông Mojtaba được cho là sẽ tiếp tục đường lối cứng rắn do có quan hệ chặt chẽ với IRGC, giới quan sát cho rằng vẫn chưa thể chắc chắn về quan điểm của ông.
Thông điệp đầu tiên của ông Mojtaba Khamenei với người dân Iran trên cương vị Lãnh tụ Tối cao được đưa ra ngày 12/3 dưới dạng văn bản, trong đó ông nhấn mạnh việc tận dụng đòn bẩy tại eo biển Hormuz trong cuộc chiến với Mỹ. Kể từ đó, văn phòng của ông đã phát đi một số tuyên bố ngắn, trong khi các tuyên bố quan trọng về chiến tranh, ngoại giao và đàm phán ngừng bắn vẫn do các quan chức cấp cao khác của Iran đưa ra.
Nhiều quan chức và người dân Iran cho rằng việc ông Mojtaba giữ kín hình ảnh là cần thiết trước nguy cơ bị tấn công ám sát trong các đợt không kích của Mỹ và Israel, đặc biệt khi Iran đã mất nhiều nhân vật lãnh đạo cấp cao trong thời gian gần đây.
