Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo xem xét lại tư cách thành viên NATO sau xung đột Iran
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đưa ra tuyên bố gây chấn động, cho biết sau khi cuộc giao tranh với Iran kết thúc, Washington có thể cần phải đánh giá lại mối quan hệ với NATO, bao gồm cả việc xem xét lại tư cách thành viên của mình trong liên minh quân sự lâu đời này. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào ngày 31/3, ông Rubio mô tả NATO hiện tại là 'con đường một chiều', phản ánh sự bất mãn sâu sắc từ phía Mỹ.
NATO bị cáo buộc là 'con đường một chiều' trong hỗ trợ quân sự
Ông Rubio đặt câu hỏi thẳng thắn: 'Nếu liên minh NATO nghĩa là chúng tôi không thể sử dụng các căn cứ đó để bảo vệ lợi ích Mỹ, thì NATO là con đường một chiều. Nếu NATO chỉ đơn thuần là chúng tôi đặt quân ở châu Âu để bảo vệ châu Âu, nhưng khi chúng tôi cần họ cho phép sử dụng căn cứ quân sự thì câu trả lời là không – thì tại sao chúng tôi còn ở trong NATO?'. Nhà ngoại giao hàng đầu này nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Donald Trump, nhưng ông khẳng định không có nghi ngờ gì về việc Mỹ sẽ phải xem xét lại mối quan hệ này sau xung đột.
Ông Rubio nói thêm: 'Một liên minh phải mang lại lợi ích cho cả hai bên. Nó không thể là con đường một chiều… Hãy hy vọng chúng ta có thể khắc phục điều đó'. Các phát biểu này xuất phát từ việc một số thành viên NATO châu Âu bị cáo buộc thiếu sự hỗ trợ dành cho Washington khi từ chối cho phép các lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ và không phận trong các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Mục tiêu quân sự và phản ứng từ các đồng minh châu Âu
Mục tiêu của các cuộc tấn công là nhằm phá hủy không quân, hải quân, kho tên lửa và cơ sở công nghiệp quốc phòng của Iran. Ông Rubio cho biết, Mỹ đang 'đúng tiến độ hoặc vượt tiến độ' trên cả bốn mục tiêu và 'có thể nhìn thấy vạch đích'. Tuy nhiên, sự giận dữ của Mỹ tập trung vào các đồng minh châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha, quốc gia đã đóng cửa không phận đối với máy bay Mỹ và ngăn cản việc sử dụng căn cứ quân sự trên lãnh thổ mình.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez là một trong những người chỉ trích ông Trump mạnh mẽ nhất ở châu Âu, công khai gọi cuộc chiến là 'bất hợp pháp' và từ chối cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP. Ông Trump từ lâu đã chỉ trích NATO, liên tục đặt câu hỏi về tầm quan trọng của tổ chức này và thúc đẩy các đồng minh đồng ý tăng chi tiêu quốc phòng.
Phản ứng từ các quốc gia châu Âu khác
Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng phải đối mặt với những lời chỉ trích gay gắt từ ông Trump sau khi ban đầu từ chối yêu cầu sử dụng căn cứ để giúp thực hiện các cuộc tấn công vào Iran, sau đó chỉ cho phép sử dụng hạn chế với mục đích 'phòng thủ'. Italy cũng từ chối cho máy bay Mỹ hạ cánh tại căn cứ Sigonella ở Sicily. Các đồng minh khác, bao gồm Pháp và Đức, đã giới hạn vai trò của mình ở việc hỗ trợ phòng thủ cho các đối tác khu vực và liên tục kêu gọi giảm leo thang căng thẳng.
Tình hình này làm dấy lên lo ngại về sự rạn nứt trong liên minh NATO, vốn đã tồn tại hàng thập kỷ. Việc Mỹ xem xét lại tư cách thành viên có thể gây ra những hệ lụy sâu rộng đối với an ninh toàn cầu và cấu trúc quan hệ quốc tế hiện nay.
