Mỹ và châu Âu đồng thuận: Trật tự thế giới cũ đã chấm dứt
Trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đối mặt với nhiều thách thức, các nhà lãnh đạo từ Mỹ và châu Âu đã bày tỏ một nhận định chung đáng chú ý: trật tự thế giới cũ, vốn định hình quan hệ quốc tế trong nhiều thập kỷ, đã không còn tồn tại. Sự đồng thuận này được thể hiện rõ nét tại Hội nghị An ninh Munich diễn ra vào tháng 2 năm 2026, nơi những khác biệt về chính sách không ngăn cản việc chia sẻ quan điểm về một kỷ nguyên địa chính trị mới.
Phát biểu thẳng thắn từ Thủ tướng Đức
Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, đã không ngần ngại tuyên bố rằng trật tự thế giới cũ "không còn tồn tại". Ông nhấn mạnh sự rạn nứt ngày càng gia tăng giữa Mỹ và châu Âu, đồng thời cảnh báo rằng tự do của châu Âu không còn là điều hiển nhiên trong bối cảnh các cường quốc ngày càng phớt lờ luật lệ quốc tế. Merz cũng lên án xung đột tiếp diễn tại Ukraine và kêu gọi châu Âu tăng cường năng lực răn đe.
Đặc biệt, Thủ tướng Đức đã công khai chỉ trích chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về nhiều vấn đề, bao gồm:
- Chính sách thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ.
- Biến đổi khí hậu, sau khi Mỹ rút khỏi Thỏa thuận Paris.
- Các vấn đề văn hóa, như phong trào MAGA và tự do ngôn luận.
Ông Merz khẳng định: "Chúng tôi tuân thủ các thỏa thuận về khí hậu và gắn bó với Tổ chức Y tế Thế giới, bởi tin rằng các thách thức toàn cầu chỉ có thể được giải quyết cùng nhau."
Quan điểm tương đồng từ phía Mỹ
Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đưa ra nhận định tương tự khi phát biểu trước truyền thông: "Thế giới cũ đã thuộc về quá khứ, chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên địa chính trị mới." Ông Rubio nhấn mạnh rằng điều này đòi hỏi tất cả các bên phải xem xét lại diện mạo của trật tự mới và vai trò của mình trong đó. Ông cũng khẳng định châu Âu vẫn rất quan trọng đối với Mỹ, đồng thời ghi nhận nỗ lực của Đức trong việc củng cố liên minh NATO.
Những khác biệt và nỗ lực hàn gắn
Bất chấp sự đồng thuận về sự sụp đổ của trật tự cũ, quan hệ giữa Mỹ và châu Âu vẫn tồn tại nhiều điểm bất đồng sâu sắc. Ông Merz thẳng thắn chỉ trích các chính sách của Mỹ, trong khi ông Rubio bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự ủng hộ của Đức dành cho Ukraine, với 76 tỷ USD viện trợ kể từ năm 2022. Hai bên đã có cuộc gặp bên lề hội nghị vào ngày 13/2, thảo luận về nhiều vấn đề thách thức toàn cầu cấp bách.
Thủ tướng Merz còn cảnh báo Mỹ rằng: "Trong kỷ nguyên cạnh tranh giữa các cường quốc, ngay cả Mỹ cũng không đủ mạnh để hành động một mình." Ông kêu gọi hàn gắn quan hệ xuyên Đại Tây Dương, nhấn mạnh rằng việc là một phần của NATO không chỉ là lợi thế của châu Âu mà còn của chính nước Mỹ.
Bối cảnh rộng lớn hơn
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những xáo trộn lớn về địa chính trị. Các đồng minh phương Tây ngày càng chủ động tìm kiếm sự gắn kết kinh tế với Trung Quốc, trong khi chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump tiếp tục gây ra nhiều tranh cãi. Những diễn biến này cho thấy các nền tảng chi phối quan hệ quốc tế suốt nhiều thập kỷ đang bị thách thức một cách sâu sắc, đòi hỏi sự thích nghi từ tất cả các quốc gia.
