Mỹ và EU đối đầu về tương lai Dải Gaza tại Hội nghị An ninh Munich
Những tranh cãi gay gắt giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về Hội đồng Hòa bình cho Dải Gaza đã bùng phát tại Hội nghị An ninh Munich lần thứ 62, làm nổi bật sự chia rẽ sâu sắc trong cách tiếp cận quản lý và tái thiết vùng lãnh thổ Palestine. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, đã thẳng thắn chỉ trích cơ chế này, gọi đó là "công cụ cá nhân" của Tổng thống Mỹ Donald Trump, loại bỏ mọi trách nhiệm giải trình trước người Palestine và Liên Hợp Quốc.
EU tố cáo Hội đồng Hòa bình vi phạm nghị quyết của Liên Hợp Quốc
Trong bài phát biểu đầy kịch tính, bà Kallas nhấn mạnh rằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã quy định thành lập một Hội đồng Hòa bình cho Dải Gaza với thời hạn hoạt động đến năm 2027, cho phép người Palestine tham gia đóng góp ý kiến và đề cập cụ thể đến Gaza. Tuy nhiên, bà chỉ ra rằng điều lệ của Hội đồng Hòa bình hiện tại hoàn toàn bỏ qua các yếu tố này. "Do đó, tôi cho là dù đã có nghị quyết của Hội đồng Bảo an, nhưng những gì Hội đồng Hòa bình đang làm lại chưa bám sát nội dung đó", bà Kallas tuyên bố, làm dấy lên lo ngại về tính hợp pháp và minh bạch của cơ chế mới.
Châu Âu bị gạt ra ngoài lề trong quá trình quyết định
Ngoại trưởng Tây Ban Nha, ông José Manuel Albares, cũng lên tiếng cáo buộc ông Trump đang cố gắng xóa nhòa nhiệm vụ ban đầu của Liên Hợp Quốc. Ông nhấn mạnh rằng châu Âu, với tư cách là một trong những nhà tài trợ chính cho Chính quyền Palestine, đã bị gạt ra khỏi quá trình hình thành và vận hành Hội đồng Hòa bình. Điều này phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng của EU về vai trò bị thu hẹp trong các vấn đề quốc tế quan trọng.
Thêm vào đó, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ Chris Murphy bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc Hội đồng Hòa bình thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với hàng tỷ USD quỹ tái thiết, làm dấy lên nghi vấn về khả năng lãng phí và tham nhũng. Những bình luận này đánh dấu lần đầu tiên các quan chức cấp cao công khai bất đồng về Hội đồng Hòa bình, hé lộ mối căng thẳng dai dẳng giữa Mỹ và châu Âu trong việc định hình tương lai của Dải Gaza.
Mỹ phản bác và thúc đẩy kế hoạch hành động cụ thể
Phản ứng lại những chỉ trích từ EU, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz đã bác bỏ "sự lo lắng thái quá" về Hội đồng Hòa bình. Ông khẳng định rằng tình trạng xung đột liên miên và sự kiểm soát của Hamas tại Gaza cần được tháo gỡ một cách khẩn cấp. Ông Waltz tiết lộ rằng Indonesia đã đồng ý đóng góp 8.000 binh sĩ cho Lực lượng Ổn định Quốc tế, và trong tuần tới, Hội đồng sẽ công bố thêm các đợt triển khai quân đội khác.
Ông cũng tuyên bố rằng một số quốc gia cảm thấy "không thoải mái" khi chi hàng tỷ USD cho công cuộc tái thiết thông qua hệ thống Liên Hợp Quốc, và ủng hộ chính sách "chủ nghĩa đa phương tập trung" của Mỹ nhằm giảm bớt hoạt động của tổ chức này. Cuộc họp chính thức đầu tiên của Hội đồng Hòa bình, dự kiến diễn ra tại Washington vào ngày 19/2, sẽ tập trung vào việc công bố kế hoạch tái thiết trị giá hàng tỷ USD và triển khai Lực lượng Ổn định Quốc tế tại Dải Gaza.
Những thách thức cấp bách và cảnh báo từ chuyên gia
Đặc phái viên Mỹ cho vấn đề Gaza, ông Nickolay Mladenov, trong một sự kiện bên lề, đã né tránh những tranh cãi chính trị và nhấn mạnh sự cần thiết phải tập trung vào các nhiệm vụ trước mắt. Ông cảnh báo rằng nếu không hành động nhanh chóng, cộng đồng quốc tế có thể không thể tiến hành giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn, mà thay vào đó là đối mặt với nguy cơ chiến tranh tái bùng phát.
Ông Mladenov liệt kê các ưu tiên hàng đầu bao gồm cải thiện viện trợ nhân đạo, giải giáp vũ khí từ tất cả phe phái, và chấm dứt tình trạng chia cắt Dải Gaza - hiện một phần do Israel kiểm soát và một phần do người Palestine kiểm soát. "Nếu chúng ta không giải quyết vấn đề Hamas và tình trạng chia năm xẻ bảy của chính Gaza, hãy nói cho tôi biết làm sao chúng ta đạt được giải pháp hai nhà nước, bởi vì tôi không thấy bất kỳ lối thoát nào cả", ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng viện trợ, công tác phục hồi khẩn cấp và an ninh là những yếu tố cần thiết ngay lập tức để tránh một thất bại hoàn toàn, với cái giá phải trả bởi cả người Israel lẫn người Palestine.
Những tranh cãi này không chỉ làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa Mỹ và EU, mà còn phản ánh thế mong manh của lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza, cũng như những thách thức phức tạp trong việc tìm kiếm một giải pháp bền vững cho cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ.
