Nhật Bản bắt giữ tàu cá Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế
Theo thông tin từ Đài truyền hình NHK và các hãng tin địa phương, một tàu cá Trung Quốc đã bị lực lượng chức năng Nhật Bản bắt giữ vào ngày 12 tháng 2. Sự việc xảy ra khi con tàu này hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, cách đảo Meshima khoảng 89,4 hải lý (tương đương 166km) về phía nam - tây nam.
Thuyền trưởng từ chối tuân thủ và được trả tự do
Cơ quan Thủy sản Nhật Bản cho biết, thuyền trưởng của tàu cá là công dân Trung Quốc tên Zheng Nianli, 47 tuổi, đã từ chối tuân thủ yêu cầu dừng tàu để kiểm tra. Hành động này khiến lực lượng chức năng tiến hành bắt giữ ngay lập tức. Tuy nhiên, thuyền trưởng Zheng Nianli đã được trả tự do vào tối ngày 13 tháng 2 sau khi hoàn tất các thủ tục bảo lãnh.
Phía Nhật Bản khẳng định rằng khu vực xảy ra sự việc không phải là vùng tranh chấp, nhấn mạnh tính hợp pháp trong hành động của mình. Sự cố này đánh dấu lần đầu tiên Nhật Bản bắt giữ tàu cá Trung Quốc kể từ năm 2022, diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đã căng thẳng suốt thời gian qua.
Phản ứng mạnh mẽ từ phía Trung Quốc
Ngay sau vụ việc, Bắc Kinh đã lên tiếng phản ứng mạnh mẽ, yêu cầu Tokyo bảo đảm an toàn và quyền lợi cho các thuyền viên Trung Quốc. Đây không phải là lần đầu tiên một sự cố như vậy xảy ra; theo Hãng tin AFP, vụ bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc khác gần các hòn đảo ở biển Hoa Đông vào năm 2010 cũng từng trở thành một sự cố ngoại giao lớn.
Căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã leo thang nhanh chóng kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 11 năm 2025 tuyên bố Tokyo sẽ cân nhắc can thiệp quân sự nếu Bắc Kinh sử dụng vũ lực với Đài Loan. Tuyên bố này khiến Trung Quốc vô cùng tức giận, vì nước này luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ biện pháp vũ lực để thống nhất.
Hậu quả và các biện pháp đáp trả
Để đáp trả, Trung Quốc đã thực hiện một loạt hành động, bao gồm:
- Triệu tập đại sứ Nhật Bản để phản đối.
- Cảnh báo công dân hạn chế du lịch tới Nhật Bản.
- Tiến hành tập trận không quân chung với Nga như một phần trong nỗ lực cảnh cáo Nhật Bản.
Ngoài ra, Bắc Kinh còn siết chặt kiểm soát xuất khẩu sang Tokyo đối với một số mặt hàng có khả năng sử dụng cho mục đích quân sự. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung đất hiếm - nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp công nghệ cao, có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu.
Sự việc bắt giữ tàu cá này không chỉ là một vấn đề an ninh hàng hải mà còn phản ánh những mâu thuẫn sâu sắc hơn trong quan hệ giữa hai cường quốc châu Á. Cả hai bên đều thể hiện lập trường cứng rắn, khiến tình hình khu vực trở nên phức tạp và khó lường.
