Tòa án Tối cao Mỹ bác thuế quan Trump: 'Tuyên ngôn độc lập' trước quyền lực
Trong một diễn biến gây chấn động chính trường Mỹ, Tòa án Tối cao đã ra phán quyết toàn diện bác bỏ chương trình thuế quan chủ chốt của Tổng thống Donald Trump. Quyết định này, được công bố ngày 20/2/2026, không chỉ là một cú đánh mạnh vào chương trình nghị sự kinh tế của chính quyền mà còn được ví như một "tuyên ngôn độc lập" của ngành tư pháp trước quyền lực hành pháp.
Cuộc đối đầu lịch sử giữa hai nhánh quyền lực
Chánh án John G. Roberts Jr., thay mặt cho 6 thành viên của tòa, đã mạnh mẽ phản đối biện pháp thuế quan của ông Trump. Đây là phán quyết cuối cùng đầu tiên của Tòa án Tối cao liên quan đến tính hợp pháp của một hành động hành pháp trong nhiệm kỳ hai của chính quyền, đánh dấu sự chấm dứt bất ngờ cho chuỗi thành công trước đó của ông Trump tại tòa cao nhất.
Theo tờ New York Times, kể từ phán quyết năm 2024 trao cho Tổng thống Trump mức độ miễn trừ truy tố đáng kể, cùng với hàng loạt lệnh khẩn cấp tạm thời ủng hộ các sáng kiến của ông, ông Trump từng có thành tích đặc biệt. Tuy nhiên, sự kiện ngày 20/2 đã làm thay đổi cục diện, làm nổi bật cuộc va chạm giữa một chánh án điềm tĩnh, lý trí và một tổng thống sắc bén, táo bạo.
Những khoảnh khắc gượng gạo và chỉ trích công khai
Phán quyết này có thể khiến buổi tối thứ Ba, 24/2, trở nên căng thẳng khi Chánh án Roberts và một số thẩm phán dự kiến tham dự sự kiện đọc Thông điệp Liên bang của ông Trump. Ngay sau quyết định, ông Trump đã bày tỏ sự bất mãn, nói rằng một số thẩm phán "rất thiếu yêu nước và không trung thành với Hiến pháp".
Đây không phải lần đầu tiên một tổng thống chỉ trích Tòa án Tối cao trong bài phát biểu thường niên. Năm 2010, Tổng thống Barack Obama từng lên án quyết định trong vụ Citizens United, khiến Chánh án Roberts tỏ ra không hài lòng. Năm ngoái, sau phán quyết miễn trừ, ông Trump còn có lời cảm ơn gây tranh cãi với Chánh án Roberts, dù sau đó giải thích rằng chỉ là lời cảm ơn cho việc tuyên thệ nhậm chức.
Lịch sử căng thẳng và bảo vệ nền tư pháp độc lập
Chánh án Roberts đã nhiều lần thể hiện thái độ cứng rắn trước những chỉ trích từ ông Trump. Tháng Ba năm ngoái, ông đưa ra tuyên bố công khai hiếm hoi phản đối việc luận tội thẩm phán, nhấn mạnh rằng đó không phải phản ứng phù hợp cho bất đồng tư pháp. Năm 2018, ông còn bảo vệ tính độc lập của ngành tư pháp khi ông Trump gọi một thẩm phán là "thẩm phán của Obama".
"Chúng ta không có thẩm phán của Obama hay của Trump, của Bush hay của Clinton", Chánh án Roberts khẳng định. "Chúng ta có một tập thể thẩm phán tận tụy, nỗ lực để bảo đảm công lý bình đẳng. Một nền tư pháp độc lập là điều mà tất cả chúng ta nên biết ơn".
Thành tích pháp lý và ý nghĩa sâu xa
Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump chỉ thắng 42% số vụ tại Tòa án Tối cao, tỷ lệ thấp nhất kể từ thời Tổng thống Franklin D. Roosevelt. Điều này cho thấy một tòa án mang khuynh hướng bảo thủ, với đa số thẩm phán do đảng Cộng hòa bổ nhiệm, vẫn không cởi mở với các lập luận của ông. Ngược lại, chính quyền cựu Tổng thống Biden đạt tỷ lệ thắng 54%.
Trong phán quyết về thuế quan, hai thẩm phán do ông Trump bổ nhiệm - Neil M. Gorsuch và Amy Coney Barrett - đã bỏ phiếu cùng với Chánh án Roberts, làm nổi bật tính độc lập của tư pháp. Trong báo cáo cuối năm về tình trạng ngành tư pháp, Chánh án Roberts đã cảnh báo: "Những nỗ lực nhằm đe dọa các thẩm phán vì các phán quyết của họ là không phù hợp và cần phải bị phản đối mạnh mẽ".
Phán quyết này không chỉ là một bước ngoặt trong chính sách thuế quan mà còn khẳng định vai trò then chốt của Tòa án Tối cao trong việc kiểm soát quyền lực hành pháp, bảo vệ nguyên tắc tam quyền phân lập tại Mỹ.
