Ukraine đối mặt tình trạng 'trắng bệ' phòng không, Iskander-M liên tiếp vượt lưới
Nhiều khẩu đội Patriot của Ukraine dường như đã rơi vào tình trạng trắng bệ, hoàn toàn không còn đạn chiến đấu, tạo điều kiện cho tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga liên tục vượt qua lưới phòng không và gây thiệt hại nặng nề. Truyền thông Ukraine cùng các tài khoản chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở ước tính rằng vào ngày 8/2, có tới 9 tên lửa Iskander-M đã đánh trúng sân bay quân sự Vasilkov, nằm cách thủ đô Kiev khoảng 30 km, dẫn đến hàng loạt vụ nổ dữ dội và đám cháy lớn.
Căn cứ then chốt bị tấn công
Sân bay Vasilkov được biết đến là một căn cứ chủ chốt của không quân Ukraine, đồng thời cũng được cho là một trong những nơi đóng quân của phi đội tiêm kích F-16. Bộ tư lệnh không quân Ukraine sau đó xác nhận rằng Nga đã triển khai 149 máy bay không người lái (UAV) các loại cùng 11 tên lửa đạn đạo Iskander-M trong đợt tấn công này. Lực lượng phòng không Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 116 UAV, đồng thời đánh chặn được một phần số tên lửa đạn đạo, nhưng vẫn có 23 tên lửa và UAV đánh trúng 15 địa điểm khác nhau, với mảnh vỡ rơi xuống 6 khu vực.
Tỷ lệ đánh chặn thấp đáng báo động
Đây không phải là lần đầu tiên Ukraine để lọt hàng loạt tên lửa đạn đạo của Nga trong thời gian gần đây. Trong một cuộc tập kích hiệp đồng quy mô lớn diễn ra vào ngày 3/2, Ukraine tuyên bố chỉ chặn được 11 trong tổng số 32 tên lửa Iskander-M và đạn phòng không S-300 hoán cải do Nga khai hỏa. Chuyên gia quân sự Ukraine Alexander Kovalenko tiết lộ rằng phòng không nước này chỉ có khả năng chặn được khoảng 30% trong tổng số 91 tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-300 hoán cải được Nga sử dụng trong tháng 1, dựa trên các báo cáo chính thức từ Bộ tư lệnh không quân.
Thách thức từ việc thiếu hụt đạn dược
Mặc dù các nước phương Tây đã viện trợ cho Ukraine nhiều hệ thống phòng không hiện đại, trong đó nổi bật là Patriot và SAMP/T, với tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất có giá lên tới 4 triệu USD mỗi quả và khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo ở khoảng cách 60 km, nhưng lưới phòng không Ukraine vẫn liên tục rơi vào tình trạng quá tải và cạn kiệt đạn dược. Thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, đại tá Yuri Ignat, thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng phòng không Ukraine đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi tên lửa phòng không tiêu hao nhanh hơn tốc độ viện trợ từ các đối tác.
Ông Ignat tiết lộ: "Ví dụ, một khẩu đội NASAMS chỉ triển khai với hai tên lửa trên bệ phóng thay vì 6 quả như thiết kế, do phải phân bổ đạn dược cho nhiều trận địa nhất có thể. Một số hệ thống còn rơi vào tình trạng trắng bệ, không còn quả đạn nào, dù vẫn còn các cuộc tấn công cần đẩy lùi."
Chỉ trích từ Tổng thống Zelensky
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích các nước châu Âu là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu hụt tên lửa phòng không, khiến các đơn vị chuyên đối phó tên lửa đạn đạo cạn sạch vũ khí. Ông cho biết: "Tôi biết trước rằng sẽ xảy ra mất điện do không có tên lửa đánh chặn." Zelensky nhấn mạnh rằng tên lửa bổ sung cho hệ thống Patriot lẽ ra phải đến sớm hơn một tháng, đặc biệt khi Ukraine nhận được tin tình báo về cuộc tấn công sắp diễn ra của Nga.
Phản hồi từ phía đối tác
Tuy nhiên, tờ Financial Times dẫn lời hai quan chức giấu tên am hiểu về hoạt động của cơ chế Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) cho biết cáo buộc của ông Zelensky là không chính xác. Một trong số họ khẳng định: "Thiết bị và đạn dược liên tục được chuyển đến Ukraine, trong đó có vật tư thiết yếu dành cho lĩnh vực phòng không."
Khó khăn gia tăng từ chiến thuật của Nga
Thách thức đối với Ukraine còn trở nên lớn hơn khi Nga thường xuyên phối hợp tên lửa đạn đạo với các vũ khí khác như tên lửa hành trình và UAV tầm xa. Đại tá Ignat giải thích: "Khi tổ hợp Patriot chĩa radar về một hướng để đối phó tên lửa đạn đạo Nga, tên lửa hành trình và UAV lại tấn công bất ngờ từ hướng khác. Chính vì thế, cần có nhiều hơn một hệ thống để bảo vệ các thành phố lớn."
Tình trạng hệ thống Patriot hiện tại
Hiện nay, không rõ Ukraine còn bao nhiêu tổ hợp Patriot sẵn sàng chiến đấu, sau khi một số hệ thống bị hư hại hoặc phá hủy hoàn toàn do các đòn tập kích từ Nga. Thống kê từ tháng 10/2025 cho thấy Ukraine dường như chỉ có 5 hệ thống đủ khả năng chiến đấu, mặc dù Bộ Quốc phòng Ukraine đã thông báo triển khai thêm hai tổ hợp Patriot mới nhận từ Đức vào đầu năm 2026.
Tình hình này cho thấy cuộc xung đột tiếp tục đặt ra những thách thức nghiêm trọng về hậu cần và khả năng phòng thủ cho Ukraine, trong bối cảnh Nga gia tăng cường độ tấn công bằng tên lửa đạn đạo.
