Ngày 1/7, tại các điểm dừng xe buýt trên nhiều tuyến đường thuộc khu vực Vành đai 1 như Giảng Võ, Kim Mã, Nguyễn Thái Học hay Trần Khát Chân, lượng hành khách đông hơn thường ngày. Không ít người chủ động lựa chọn xe buýt trong ngày đầu tiên Hà Nội áp dụng chính sách miễn phí nhằm trải nghiệm sự thay đổi trong phương thức di chuyển.
Hành khách phấn khởi với chính sách miễn phí
Có mặt từ sớm tại điểm chờ xe buýt trên phố Giảng Võ, bạn Nguyễn Minh Quang (sinh năm 2006) cho biết bản thân là hành khách thường xuyên sử dụng xe buýt để di chuyển đến trường và đi lại hằng ngày. Vì vậy, khi biết Hà Nội triển khai chính sách miễn phí xe buýt trong khu vực Vành đai 1, Quang rất háo hức.
"Mình đi xe buýt gần như mỗi ngày nên rất vui khi thành phố áp dụng chính sách này. Dù tiền vé mỗi lượt không quá lớn, nhưng việc được miễn phí khiến mình cảm nhận rõ sự khuyến khích của thành phố đối với người dân sử dụng phương tiện công cộng", Quang chia sẻ. Theo Quang, điều khiến cậu gắn bó với xe buýt không chỉ là chi phí hợp lý mà còn bởi sự an toàn và thuận tiện. Nam sinh kỳ vọng cùng với chính sách miễn phí, chất lượng dịch vụ sẽ tiếp tục được duy trì và cải thiện.
Theo ghi nhận, việc lên xe trong ngày đầu triển khai chính sách diễn ra khá thuận lợi. Một số hành khách lớn tuổi nhận xét đây là chính sách mang ý nghĩa thiết thực, nhất là trong bối cảnh Hà Nội đang từng bước hạn chế phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm.
Người dân kỳ vọng chính sách tạo động lực chuyển đổi phương tiện
Bên cạnh sự hào hứng, nhiều người cũng bày tỏ mong muốn chất lượng dịch vụ xe buýt sẽ tiếp tục được cải thiện để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài. Anh Nguyễn Anh Tuấn (35 tuổi, nhân viên văn phòng) cho hay, trước đây anh ít đi xe buýt vì thời gian chờ khá lâu, trong khi việc di chuyển bằng xe máy chủ động hơn. Tuy nhiên, khi thành phố triển khai miễn phí, anh quyết định trải nghiệm để đánh giá.
"Theo mình thấy, xe buýt bây giờ sạch sẽ, mát mẻ, có chỗ ngồi thoải mái, còn nhân viên phục vụ thì thân thiện và nhiệt tình hướng dẫn hành khách", anh Tuấn chia sẻ. Dù đánh giá cao chất lượng dịch vụ hiện tại, anh Tuấn cho rằng miễn phí vé chỉ là bước khởi đầu, vẫn cần nâng cao thêm nhiều điều kiện khác. "Theo tôi, để người dân lựa chọn xe buýt thường xuyên thì không chỉ phụ thuộc vào việc miễn phí hay không. Điều quan trọng hơn là xe phải chạy đúng giờ, tần suất đủ dày và các điểm dừng, tuyến xe được kết nối thuận tiện", anh bày tỏ.
Nhiều hành khách cũng chia sẻ, nếu xe buýt bảo đảm tần suất ổn định, việc lựa chọn phương tiện công cộng sẽ không chỉ vì miễn phí mà còn bởi sự thuận tiện.
Bố trí 220 điểm trông giữ xe và hạ tầng kết nối "0 đồng"
Không chỉ miễn phí vé xe buýt, Hà Nội cũng đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện để người dân chuyển đổi sang sử dụng phương tiện công cộng một cách thuận tiện hơn. Để giải quyết bài toán gửi phương tiện cá nhân khi áp dụng các biện pháp tổ chức giao thông mới, Sở Xây dựng Hà Nội đã phối hợp các địa phương rà soát và bố trí 220 bãi, điểm trông giữ xe quanh khu vực phát thải thấp. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ người dân có thể gửi xe cá nhân trước khi tiếp tục hành trình bằng xe buýt hoặc các phương tiện giao thông công cộng khác.
Bên cạnh đó, thành phố cũng dự kiến xây dựng thêm 10 bãi đỗ xe trung chuyển (Park and Ride) tại các khu vực như Long Biên, Trần Khát Chân, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Yên Phụ và khu vực Công viên Thủ Lệ. Hệ thống này được kỳ vọng sẽ giúp người dân từ các khu vực ngoài trung tâm dễ dàng gửi phương tiện cá nhân để tiếp tục di chuyển vào vùng lõi bằng xe buýt hoặc đường sắt đô thị.
Chính sách miễn phí xe buýt được kỳ vọng góp phần khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng. Song song với đó, Hà Nội đã bố trí 44 trạm xe đạp công cộng với 456 xe tại các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Việc kết hợp xe buýt, đường sắt đô thị và xe đạp công cộng được kỳ vọng sẽ hình thành mạng lưới giao thông kết nối liên hoàn, giúp người dân thuận tiện hơn khi di chuyển từ các điểm dừng xe buýt hoặc nhà ga đến điểm đến cuối cùng trong khu vực trung tâm.
Chuẩn bị sẵn sàng cho lượng khách tăng
Theo ghi nhận trong ngày 1/7, một số tuyến xe buýt có lượng hành khách tăng so ngày thường. Dù đông đúc hơn, tình trạng quá tải hay chen lấn chưa xảy ra. Các tài xế và nhân viên phục vụ vẫn duy trì quy trình vận hành, đồng thời chủ động hỗ trợ hành khách trong ngày đầu triển khai chính sách miễn phí xe buýt trong khu vực Vành đai 1.
Là người trực tiếp làm việc trên tuyến xe buýt 107, anh Trần Trung Hiếu, nhân viên phục vụ trên xe, cho biết đơn vị đã được phổ biến quy trình từ trước để sẵn sàng đón lượng khách tăng trong ngày đầu thực hiện chính sách. "Lượng khách hôm nay tăng khá rõ so ngày thường. Phần lớn hành khách đều tỏ ra vui vẻ, phấn khởi và nhanh chóng thích nghi với chính sách mới", anh Hiếu chia sẻ.
Theo anh Hiếu, không khí trên các chuyến xe nhộn nhịp hơn thường lệ khi nhiều người dân chủ động lựa chọn xe buýt để trải nghiệm chính sách mới. Phần lớn hành khách đều tỏ ra vui vẻ, phấn khởi và nhanh chóng thích nghi với việc không phải mua vé như trước. Tuy nhiên, trong quá trình phục vụ, anh Hiếu nhận thấy vẫn còn không ít hành khách, đặc biệt là người lớn tuổi, chưa quen với việc sử dụng vé điện tử và các hình thức xác thực khi đi xe buýt. "Nhiều cô bác vẫn còn bỡ ngỡ khi thao tác với vé điện tử hoặc chưa nắm rõ quy trình. Vì vậy, nhân viên trên xe phải hướng dẫn khá nhiều. Nhưng nhìn chung mọi người đều rất hợp tác và chỉ cần được hướng dẫn một lần là có thể thực hiện", anh Hiếu cho hay.
Trong đợt triển khai lần này, Hà Nội cũng đồng thời thay đổi phương thức kiểm soát vé và cách tính cước xe buýt theo hướng số hóa. Thay vì sử dụng tiền mặt hoặc vé giấy như trước, hành khách thực hiện quét mã QR thông qua ứng dụng trên điện thoại hoặc sử dụng thẻ vật lý như thẻ tháng, thẻ dành cho người cao tuổi, người có công và các nhóm đối tượng ưu tiên khác để xác thực khi lên xe.
Điểm mới đáng chú ý là cách tính giá vé cũng được điều chỉnh từ mức đồng hạng sang tính theo quãng đường thực tế. Theo đó, hành khách thực hiện quét mã khi lên xe và quét lần thứ hai khi xuống xe để hệ thống tự động ghi nhận hành trình và tính cước tương ứng. Riêng đối với các chuyến đi trong phạm vi Vành đai 1, toàn bộ chi phí sẽ được miễn trong thời gian chính sách có hiệu lực.
Theo anh Hiếu, việc không phải thực hiện khâu bán vé cũng giúp rút ngắn thời gian dừng đỗ tại các điểm đón, trả khách, góp phần tăng hiệu quả vận hành. Khi người dân dần hình thành thói quen sử dụng xe buýt và làm quen với các tiện ích số, phương tiện công cộng sẽ trở thành lựa chọn thường xuyên hơn thay vì chỉ là trải nghiệm trong những ngày đầu triển khai chính sách.
Hướng tới giao thông công cộng là lựa chọn ưu tiên
Việc miễn phí vé xe buýt trong khu vực Vành đai 1 được xem là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích người dân chuyển dịch sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng, nhất là trong bối cảnh Hà Nội từng bước triển khai các biện pháp giảm ùn tắc và hạn chế phương tiện cá nhân tại khu vực nội đô.
Trong ngày đầu tiên thực hiện chính sách, không khí tích cực và sự tò mò của người dân là tín hiệu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, để tạo ra thay đổi bền vững trong thói quen đi lại, điều quyết định vẫn là chất lượng vận hành của hệ thống xe buýt trong thời gian tới. Khi mỗi chuyến xe không chỉ miễn phí mà còn đúng giờ, an toàn và thuận tiện, phương tiện công cộng mới thực sự trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân Thủ đô.
Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội chính thức áp dụng chính sách miễn phí 100% vé xe buýt cho tất cả hành khách di chuyển trong khu vực đường Vành đai 1 nhằm hỗ trợ người dân thích ứng với Vùng phát thải thấp (LEZ). Chính sách miễn phí áp dụng cho tất cả các tuyến xe buýt trợ giá cho hành khách di chuyển trong phạm vi Vành đai 1, kéo dài một năm từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027 (không áp dụng đối với xe buýt kinh doanh và xe buýt du lịch).
