Ngày 23.4, Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai phối hợp với xã Phú Trung tổ chức chương trình kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và các hợp tác xã, người dân có diện tích trồng sầu riêng lớn trên địa bàn, nhằm tìm đầu ra bền vững và xuất khẩu cho loại trái cây được mệnh danh là 'vua của các loại trái cây'.
Xã Phú Trung hiện có tổng diện tích sầu riêng hơn 1.336 ha, trở thành một trong những xã có diện tích trồng sầu riêng lớn nhất tại tỉnh Đồng Nai. Để phát triển bền vững, địa phương đã hình thành 5 hợp tác xã, 2 tổ hợp tác và 1 trang trại với hơn 160 xã viên; xây dựng được 5 mã số vùng trồng trên diện tích 258 ha.
Toàn tỉnh Đồng Nai hiện có hơn 23.000 ha cây sầu riêng. Sầu riêng được mệnh danh là 'vua của các loại trái cây' không chỉ bởi hương vị đặc trưng, hàm lượng dinh dưỡng cao mà còn có giá trị kinh tế cao trên cùng diện tích so với các loại cây trồng khác.
Dù vậy, việc chăm sóc sầu riêng vẫn đối mặt với không ít thách thức như yêu cầu cao về kỹ thuật chăm sóc; sản xuất hầu hết vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, chưa tạo được sự liên kết, tạo thành chuỗi giá trị lớn; việc tiếp cận công nghệ cao, chuyển đổi số trong canh tác, chăm sóc sầu riêng vẫn còn hạn chế. Đặc biệt là đầu ra của trái sầu riêng trong những năm qua luôn là bài toán nan giải.
Tại cuộc gặp gỡ, doanh nghiệp, chính quyền và các xã viên hợp tác xã đã cùng nêu lên những thực trạng, vướng mắc trong quá trình sản xuất, chăm sóc đến thu mua, phân loại sầu riêng; quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn VietGAP, chi phí mã số vùng trồng; hạ tầng điện, nguồn nước phục vụ tưới tiêu... Đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hướng đến một chuỗi liên kết bền vững, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, thương hiệu sầu riêng tại xã Phú Trung cũng như toàn tỉnh Đồng Nai.
Đảm bảo đầu ra bền vững
Ông Lê Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Phú Trung, cho biết thời gian qua, các hợp tác xã, nông hộ trồng sầu riêng đều rất quan tâm đến việc xây dựng mã số vùng trồng, đầu ra của sầu riêng và mong muốn được kết nối với các doanh nghiệp thu mua nông sản xuất khẩu có uy tín, thương hiệu, nhằm xây dựng chuỗi liên kết bền vững và đầu ra cho trái sầu riêng.
'Theo quy hoạch của tỉnh, xã Phú Trung nằm trong quy hoạch vùng phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Hiện tại, địa phương đã xây dựng được một vùng trồng sầu riêng khá rộng lớn, với sản lượng và chất lượng tốt. Địa phương cũng sẽ tiếp tục kêu gọi các doanh nghiệp có uy tín về hỗ trợ người nông dân phát triển cây sầu riêng bền vững', ông Chung chia sẻ.
Là một trong những doanh nghiệp tham gia kết nối, bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Giám đốc Công ty TNHH xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, cho biết rất mừng khi chính quyền địa phương, hội nông dân quan tâm đến chuỗi liên kết giữa sản xuất - tiêu thụ và sự gắn liền giữa doanh nghiệp - nông dân.
Theo bà Thu, để sự liên kết được bền vững, người nông dân cần xây dựng mã số vùng trồng, doanh nghiệp cần có mã số nhà đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu. Việc gắn kết sẽ góp phần mở rộng thêm được nhiều vùng trồng mới, hướng đến mỗi người nông dân, xã viên đều nằm trong chuỗi liên kết, có mã số vùng trồng đồng bộ, tạo thuận lợi trong xuất khẩu.
'Thời gian gần đây cũng có nhiều rủi ro đáng tiếc xảy ra gây đứt gãy liên kết. Sau cuộc gặp gỡ này, chúng tôi cũng tự tin hơn, người nông dân cũng sẽ có trách nhiệm hơn trong quá trình canh tác; quan hệ thu mua 2 bên sẽ trên tinh thần hài hòa trách nhiệm và quyền lợi. Từ đó doanh nghiệp cũng mạnh dạn thu mua, bao tiêu sản phẩm, với sự đồng thuận của người nông dân', bà Thu cho biết thêm.
Anh Chu Văn Việt, Hợp tác xã sầu riêng Tân Tín (xã Phú Trung), chia sẻ: 'Đây là tín hiệu đáng mừng để bà con yên tâm sản xuất vì vấn đề đầu ra ổn định lâu dài cũng như xuất khẩu luôn là mục tiêu bà con mong muốn và hướng đến. Ở tầm quốc gia, tôi cũng mong các cấp lãnh đạo chính quyền và doanh nghiệp kết hợp với các hợp tác xã đảm bảo một chuỗi liên kết bền vững để đưa được giá trị sầu riêng Việt Nam đi lên'.
Quỹ hỗ trợ nông dân tỉnh Đồng Nai đã trao vốn vay hỗ trợ phương án 'Chăm sóc vườn cây sầu riêng theo hướng VietGAP' của Hợp tác xã Nông Thành Phát (xã Phú Trung).
Ông Nguyễn Văn Giang, Phó chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai, cho biết thời gian tới hội sẽ tiếp tục làm cầu nối, tăng cường kết nối doanh nghiệp thu mua với các hợp tác xã, tổ hợp tác; tạo gắn kết chặt chẽ ngay từ khâu sản xuất, để doanh nghiệp định hướng và người dân canh tác, sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
Tỉnh Đồng Nai xác định 5 loại cây ăn quả gồm: sầu riêng, xoài, chuối, bưởi và mít là các loại cây ăn quả chủ lực, với tổng diện tích 76.515 ha, sản lượng 1.577.478 tấn. Trong đó, diện tích sầu riêng hiện là 23.003 ha, sản lượng đạt 249.191 tấn - chiếm khoảng 30% tổng diện tích cây ăn quả chủ lực của tỉnh. Diện tích sầu riêng đến năm 2030 dự kiến là 30.000 ha, sản lượng 360.000 tấn. Vùng sản xuất cây sầu riêng tập trung tại các xã, phường: Bù Đăng, Phú Riềng, Bù Gia Mập, Phú Nghĩa, Phú Trung, Thanh Sơn, Xuân Quế, Hàng Gòn, Tân Phú, Nam Cát Tiên.
