Chị Lê Phương Dung có con gái học trường tư thục suốt 11 năm và luôn đứng top đầu. Tuy nhiên, năm lớp 7, con chủ động xin chuyển sang trường THCS Trưng Vương, một trường công lập tại Hà Nội, sau khi tự tìm hiểu và tham quan trường. Gia đình ủng hộ quyết định này, định hướng con vào lớp tăng cường Toán để phát huy thế mạnh, hướng tới thi chuyên Hóa và ngành Dược.
Cú sốc học tập
Khi chuyển sang trường công, đặc biệt là lớp chọn, khối lượng kiến thức lớn hơn và yêu cầu học tập cao hơn. Môn Toán dù là thế mạnh nhưng con vẫn gặp cú sốc khi bài kiểm tra giữa kỳ bị điểm thấp – điều chưa từng xảy ra. Nguyên nhân không phải do con yếu hơn mà do tiêu chí đánh giá khác và cần thời gian thích nghi. Chị Dung phải thuê gia sư kèm 1:1 để sửa lỗi. Kết quả cuối kỳ 1, con đã lấy lại phong độ với điểm 9 và duy trì ổn định.
Ngữ văn cũng là thế mạnh của con ở trường cũ với điểm tổng kết trên 9,4. Nhưng khi sang trường công, con bị điểm thấp và đến nay chưa vượt qua mốc 8. Lý do là cách học và chấm điểm hoàn toàn khác: ở hệ công lập, môn Ngữ văn yêu cầu phân tích đầy đủ ý, đúng trọng tâm, lập luận rõ ràng, không chỉ viết hay và cảm xúc tốt.
Tiếng Anh tưởng là lợi thế nhưng thực tế không dễ đạt điểm cao. Học sinh từ hệ Cambridge mạnh nghe – nói, trong khi trường công thiên về ngữ pháp. Thiếu môi trường giao tiếp khiến phản xạ tiếng Anh giảm dần. Chị Dung khuyên nếu muốn duy trì khả năng này, nên cho con vào lớp chọn Anh hoặc tạo thêm môi trường thực hành.
Ngoài 3 môn chính, tất cả môn khác đều phải học nghiêm túc vì vẫn kiểm tra và thi trực tiếp trên lớp.
Điều con học được ở trường công
Điểm số phản ánh rất đúng năng lực, các thầy cô chấm không nương tay. Dù là lớp chọn, điểm dưới 5 không phải hiếm nếu không học bài. Trường có hệ thống xếp hạng, giúp con biết mình đang đứng ở đâu trong hơn 700 học sinh khối, tạo động lực phấn đấu.
Môi trường học tập tích cực
Phụ huynh lớp chọn rất quan tâm và đầu tư cho con, không kém trường tư. Các hoạt động tập thể như liên hoan, dã ngoại qua đêm vẫn được tổ chức đầy đủ. Giáo viên chủ nhiệm sát sao, thường xuyên trao đổi với phụ huynh. Học thêm không bắt buộc, con chỉ tham gia một số CLB theo định hướng. Giáo viên bộ môn thân thiện, sẵn sàng hỗ trợ. Trường tạo cơ hội thi tuyển đội tuyển công khai, minh bạch.
Học phí gần như không mất, chỉ đóng tiền bán trú và một vài khoản nhỏ. Tính đến gần hết năm, tổng tiền nộp chưa tới 7 triệu đồng – chưa bằng một nửa học phí một tháng ở trường tư. Tuy nhiên, gia đình vẫn phải đầu tư học bổ trợ, thuê gia sư để con bắt nhịp. Dù vậy, chi phí sau gần một năm chỉ bằng 50-60% so với học trường tư.
Trẻ kỷ luật, tự lập hơn
Trường công yêu cầu hoàn thành bài tập nghiêm túc, có theo dõi hạnh kiểm. Con từng bị nhắc nhở nhưng nhờ đó hình thành thói quen tự học, tự sắp xếp. Ý thức thời gian cải thiện rõ: trước đây dù nhà gần vẫn hay đi muộn, giờ đi xa hơn lại chủ động dậy sớm, hiếm khi trễ. Con phải tự gọi xe, đi xe buýt, tự xoay xở khi nhầm đường. Có lần đi lạc khá xa, nhưng chính những trải nghiệm đó giúp con trưởng thành nhanh và chủ động hơn.
Con tham gia trực nhật, quét lớp, lau bảng, sắp xếp bàn ghế – những việc nhỏ khiến con có trách nhiệm hơn. Một điểm ấn tượng là sự lễ phép của học sinh trường công: dù không quen biết, nhiều bạn vẫn chủ động chào hỏi. Con gái chị từ khi chuyển trường cũng thay đổi rõ rệt – về nhà chào ông bà, bố mẹ rất to và rõ ràng, điều trước đây hiếm thấy.
Cơ sở vật chất hạn chế
Trường không có nhà ăn riêng, các con ăn ngay tại lớp nên đồ ăn thường nguội, không ngon như cơm nhà, nhất là mùa đông. Trường cũng không có bữa phụ, buổi chiều con nhanh đói.
Nhìn lại, chị Dung tin rằng việc chuyển sang trường công là lựa chọn phù hợp với định hướng dài hạn. Thời gian đầu con không tránh khỏi buồn, mệt mỏi và áp lực, thậm chí có lúc thoáng tiếc nuối. Nhưng khi được hỏi về việc chọn lại, con vẫn dứt khoát không thay đổi. Chị cho rằng môi trường nào cũng có điểm tốt và điều cần thích nghi. Điều quan trọng là bố mẹ lắng nghe trước, rồi cùng con phân tích. Gia đình cũng nói rõ: nếu con thực sự muốn quay lại, bố mẹ luôn ủng hộ – để con hiểu đây là lựa chọn của chính mình.
Theo các chuyên gia giáo dục, việc chọn trường công hay tư phụ thuộc vào định hướng, năng lực, tính cách học sinh và điều kiện gia đình. Mỗi mô hình có ưu thế riêng, phụ huynh cần cân nhắc kỹ, tránh chạy theo xu hướng.
