Thư Viện Người: Mô Hình Độc Đáo Biến Con Người Thành Sách Sống
Ý tưởng về một thư viện đặc biệt đã được Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng - Tổng giám đốc Thái Hà Books ấp ủ từ nhiều năm qua. Ông tiết lộ dự định thành lập Thư viện người đã được hình thành ngay từ thời điểm Thái Hà Books khai trương Bảo tàng Sách và Văn hóa đọc tại thủ đô Hà Nội cách đây khoảng 5 năm.
Hai Cuốn Sách Người Đầu Tiên
Ngay trong ngày khai trương, hai cuốn sách người đầu tiên đã chính thức được cho mượn là chính Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng và ông Donald Stark - Giám đốc Nhà xuất bản DEE đến từ New Zealand. Cả hai đều là những tác giả có nhiều tác phẩm xuất bản, trong đó TS Nguyễn Mạnh Hùng đã viết và xuất bản 16 cuốn sách, còn ông Donald Stark là tác giả của khoảng 60 đầu sách khác nhau.
Thư viện người - Human Library thực chất là một mô hình thư viện đặc biệt, nơi những cuốn sách không phải là sách in, sách điện tử hay sách nói mà chính là những con người bằng xương bằng thịt với những câu chuyện đời thực của họ. Người tham gia có thể mượn một cuốn sách người để trò chuyện trực tiếp và lắng nghe câu chuyện cuộc đời họ trong một khoảng thời gian được ấn định trước.
Thư Viện Sách Sống: Nơi Giao Lưu Trực Tiếp
Tuy nhiên, Tiến sĩ Hùng thích gọi mô hình này bằng một cái tên gần gũi và dễ hiểu hơn - Thư viện sách sống. Ở đây, sách chính là những người tình nguyện kể lại câu chuyện đời mình và trả lời các câu hỏi từ bạn đọc. Mỗi buổi đọc sách thường kéo dài khoảng 20 đến 30 phút dưới hình thức trò chuyện trực tiếp mặt đối mặt.
Theo chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Human Library thực chất là một dự án cộng đồng nhằm thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa con người với con người. Qua đó, dự án giúp tăng cường sự thấu hiểu, đồng cảm và giảm bớt những định kiến tồn tại trong xã hội. Trong mô hình độc đáo này, book là người kể chuyện, còn reader là người đến lắng nghe và đặt câu hỏi.
Không gian đọc sách vì thế trở thành một cuộc đối thoại hai chiều sinh động, nơi người đọc có thể hỏi bất cứ điều gì miễn là trong tinh thần tôn trọng và văn minh. Điểm khác biệt cốt lõi của mô hình này chính là người đọc không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều như khi đọc sách thông thường, mà có thể trực tiếp đặt câu hỏi, trao đổi và chia sẻ quan điểm với nhân vật.
Mở Rộng Đến Nhiều Đối Tượng Đặc Biệt
Trong giai đoạn đầu triển khai, các cuốn sách sống chủ yếu là những người nổi tiếng, có uy tín và ảnh hưởng trong xã hội. Tuy nhiên, về lâu dài, thư viện dự kiến sẽ mở rộng sang nhiều đối tượng khác nhau, đặc biệt tập trung vào những người có trải nghiệm sống đặc biệt và độc đáo.
Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết ông mong muốn đưa vào thư viện những cuốn sách người đúng nghĩa như: người từng nghiện ma túy đã hoàn lương thành công, người chuyển giới, người khuyết tật, người di cư từ nông thôn ra thành phố hoặc những người từng trải qua biến cố lớn trong cuộc đời. Những câu chuyện trực tiếp như vậy có thể giúp người nghe hiểu cuộc sống từ góc nhìn của người khác, từ đó thay đổi cách nhìn nhận và thậm chí thay đổi chính cuộc đời mình.
Nguồn Gốc Quốc Tế Và Ý Nghĩa Xã Hội
Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh Human Library không phải là ý tưởng mới do ông sáng tạo ra. Mô hình này thực chất bắt đầu từ năm 2000 tại Copenhagen, Đan Mạch, do các nhà hoạt động xã hội Ronni Abergel, Danni Abergel, Asma Mouna và Christoffer Erichsen khởi xướng. Ban đầu, Human Library xuất hiện tại Lễ hội âm nhạc Roskilde với mục tiêu chống lại bạo lực và định kiến trong xã hội.
Từ đó, mô hình ý nghĩa này nhanh chóng lan rộng và hiện đã có mặt tại hơn 70 đến 80 quốc gia trên toàn thế giới. Chúng tôi chỉ là một trong những đơn vị tiên phong đưa mô hình ý nghĩa này đến gần hơn với bạn đọc Việt Nam, ông Hùng chia sẻ thêm.
Bên cạnh đó, sự kiện trao tặng Thư viện số - Về quê làm giàu cũng góp phần quan trọng trong việc lan tỏa tri thức và thúc đẩy văn hóa đọc trong cộng đồng người dân ở thời đại kỷ nguyên số. Thư viện số không ngừng phát triển văn hóa đọc và trao truyền kiến thức quý giá đến với đông đảo người dân.
