Ngày 5/5, tại Rạp Ngọc Khánh (Hà Nội), đã diễn ra buổi giới thiệu tập truyện ngắn “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của cố nhà văn, đạo diễn nổi tiếng người Azerbaijan, Ajdar Ibrahimov. Sự kiện do Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài, Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam phối hợp tổ chức.
Tham dự buổi lễ có ngài Shovgi Mehdizada, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Azerbaijan tại Việt Nam; ngài Fuad Muradov, Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài; cùng đại diện lãnh đạo Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, và đông đảo công chúng yêu điện ảnh.
Ý nghĩa của sự kiện
Phát biểu tại buổi lễ, bà Lê Thị Hà, Viện trưởng Viện Phim Việt Nam, khẳng định sự kiện là hoạt động ý nghĩa để tri ân những nghệ sĩ điện ảnh đã có đóng góp lớn cho ngành điện ảnh Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là sự kiện hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam do Đảng ủy Chính phủ và Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động, góp phần lan tỏa thói quen đọc sách như một giá trị sống và chuẩn mực văn hóa.
Bà Lê Thị Hà cũng đánh giá cao những nỗ lực của Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam trong việc kết nối lịch sử và văn hóa, tăng cường các dự án văn hóa chung, mang lại lợi ích cho cả hai nước.
Đóng góp của Ajdar Ibrahimov cho điện ảnh Việt Nam
Năm 1959, theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa Liên Xô, đạo diễn Ajdar Ibrahimov đã sang Việt Nam khi nền điện ảnh nước ta còn sơ khai. Ông đã tích cực đóng góp vào việc thành lập Trường Điện ảnh Quốc gia, thực hiện công tác tuyển sinh và chọn được 53 sinh viên khóa đầu tiên, được đào tạo và cấp bằng đạo diễn, diễn viên.
Ông tham gia giảng dạy, trực tiếp định hình tư duy làm phim cho thế hệ nghệ sĩ Khóa 1, hướng dẫn ba phim tốt nghiệp gồm: “Con chim vành khuyên”, “Hai người lính” và “Một ngày đầu thu”. Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Nhật Minh là người dịch cho đạo diễn Ajdar Ibrahimov trong thời gian hướng dẫn các phim này.
Trong bốn năm (1959-1962), dù thời gian không dài, nhưng đạo diễn Ajdar Ibrahimov đã có công rất lớn cho sự phát triển văn hóa nghệ thuật Việt Nam nói chung và điện ảnh Việt Nam nói riêng. Dưới sự hướng dẫn của ông, hai bộ phim “Con chim vành khuyên” và “Hai người lính” đã ghi dấu ấn quốc tế, giành giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary, Tiệp Khắc năm 1962. Những thành tích này là niềm tự hào và đánh dấu sự khởi đầu của điện ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.
Giới thiệu tác phẩm và kế hoạch tương lai
Ông Fuad Muradov, Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về người Azerbaijan ở nước ngoài, cho biết cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của đạo diễn Ajdar Ibrahimov đã được dịch sang tiếng Việt theo sáng kiến của Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Ủy ban. Năm sau, Ủy ban sẽ kỷ niệm 25 năm ngày thành lập và tập trung hỗ trợ các hoạt động của cộng đồng người Azerbaijan ở nước ngoài, đặc biệt nhấn mạnh vào sự đóng góp của kiều bào đối với quan hệ với các nước đối tác hữu nghị. Một trong những lĩnh vực trách nhiệm chính là hỗ trợ các dự án bảo tồn di sản lịch sử với các nước bạn bè, nâng cao nhận thức xã hội về những đóng góp lịch sử của nhân dân Azerbaijan.
Tác phẩm “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” (xuất bản năm 1968) là sự kết hợp tinh tế giữa truyện ngắn, bút ký và nhật ký. Với góc nhìn của một người bạn Azerbaijan thủy chung, ông tái hiện sinh động hình ảnh con người Việt Nam từ Chiến thắng Điện Biên Phủ đến những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Những trang viết không chỉ kể về lịch sử mà còn là lời tri ân gửi tới những “bông hoa quý” của tài năng và tâm hồn Việt Nam.
Tác phẩm được chia làm hai phần với những tiêu đề đầy ám ảnh: “Những con hổ đã đánh thức tôi” và “Những quả bom đã đánh thức tôi”. Qua ngòi bút của Ajdar Ibrahimov, hiện thực khốc liệt của chiến tranh hiện lên cùng sức mạnh bền bỉ, lòng dũng cảm của những con người bình dị, từ người nông dân đến người lính Quân đội nhân dân Việt Nam.
Điểm đặc biệt trong văn phong của ông là thủ pháp miêu tả phong cảnh như một sự phản ánh tâm lý. Thiên nhiên trong truyện không chỉ là bối cảnh mà còn “rung động” theo nỗi sợ hãi, sự chờ đợi và những phút bình yên mong manh giữa các trận bom. Đó là cái nhìn đầy thấu cảm của một người nghệ sĩ Azerbaijan đã gắn bó sâu sắc với đất nước và con người Việt Nam.
Việc tổ chức sự kiện tại Viện Phim Việt Nam mang ý nghĩa tri ân sâu sắc, bởi Ajdar Ibrahimov chính là người đã sống và làm việc tại Việt Nam từ năm 1959 đến 1962, góp công lớn trong việc thành lập Trường Điện ảnh Việt Nam. Những trang viết của ông là di sản tinh thần quý báu, nối liền quá khứ và hiện tại, giữa hai dân tộc cách xa về địa lý nhưng gần gũi về tâm hồn.
Bên cạnh hoạt động giới thiệu tập truyện ngắn, chương trình còn trình chiếu bộ phim kinh điển “Con chim vành khuyên”, cùng các hoạt động giao lưu, thảo luận và tặng sách. Qua đó, khán giả có dịp nhìn lại giai đoạn đầu của điện ảnh Việt Nam và tiếp cận những câu chuyện gắn với một trong những người đặt nền móng cho lĩnh vực này.
