300 tấn thịt lợn bệnh lọt kiểm dịch vào bếp ăn trường học Hà Nội
Sự việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi lọt qua cửa kiểm dịch, được đưa vào bếp ăn của nhiều trường mầm non và tiểu học tại Hà Nội đã trở thành tâm điểm nóng trong buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 1.4. Ông Phan Quang Minh, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi - Thú y, khẳng định đây là vụ việc nghiêm trọng, phát hiện tại cơ sở giết mổ tập trung, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến kỷ luật và kỷ cương trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ kiểm dịch.
Lỗ hổng kiểm dịch và thách thức từ quy định hiện hành
Ông Minh chỉ ra rằng, theo quy định hiện nay, việc kiểm dịch trong nội tỉnh không phải là bắt buộc. Trong bối cảnh nhiều tỉnh được sáp nhập thành một, diện tích quản lý mở rộng đáng kể, trong khi lực lượng cán bộ thú y lại quá mỏng, dẫn đến việc kiểm soát dịch bệnh nội tỉnh gặp rất nhiều khó khăn. Đây chính là một bất cập lớn đang được Bộ NN-MT rà soát và điều chỉnh để đảm bảo an toàn thực phẩm.
Đại diện lãnh đạo Cục Chăn nuôi - Thú y thừa nhận, dù đã có quy trình kiểm soát từ khâu giết mổ đến tiêu thụ, nhưng trên thực tế vẫn tồn tại những lỗ hổng đáng kể. Theo quy định, cán bộ thú y phải thực hiện kiểm dịch trước, trong và sau khi giết mổ, tuy nhiên, ở một số địa phương, quy trình này không được tuân thủ nghiêm túc, dẫn đến tình trạng thực phẩm không đảm bảo an toàn vẫn lọt ra thị trường một cách dễ dàng.
Giải pháp quản lý theo chuỗi và tăng cường truy xuất nguồn gốc
Ông Minh nhấn mạnh, bản chất của vấn đề nằm ở khâu đầu vào, tức là từ các cơ sở chăn nuôi. Do đó, cần có giải pháp giám sát đồng bộ từ sản xuất, giám sát dịch bệnh tại cơ sở, đến vận chuyển và tiêu thụ. Hiện nay, Bộ NN-MT đang tích cực rà soát và hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý theo chuỗi, đồng thời tăng cường công tác truy xuất nguồn gốc để nâng cao hiệu quả kiểm soát.
Ông Minh cho biết: "Nếu phát hiện và xử lý dịch bệnh ngay tại cơ sở chăn nuôi, chúng ta sẽ hạn chế đáng kể nguy cơ lây lan dịch bệnh và ngăn chặn việc bán sản phẩm không an toàn ra bên ngoài." Hiện tại, Cục Chăn nuôi - Thú y trực tiếp quản lý và kiểm soát giết mổ đối với các cơ sở phục vụ xuất khẩu, trong khi các cơ sở giết mổ phục vụ thị trường nội địa thuộc trách nhiệm của thú y địa phương.
Thách thức trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp
Thứ trưởng Bộ NN-MT Phùng Đức Tiến thừa nhận, công tác phòng chống dịch bệnh và kiểm soát giết mổ đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh nhiều dịch bệnh nguy hiểm trên vật nuôi vẫn diễn biến phức tạp. Trước đây, các địa phương đã áp dụng những giải pháp quyết liệt, thậm chí là "ngăn sông cấm chợ" để ngăn chặn dịch. Tuy nhiên, với sự thay đổi địa giới hành chính sau khi sáp nhập các tỉnh, quy mô quản lý lớn hơn khiến việc kiểm soát nội tỉnh trở nên khó khăn hơn nhiều.
Ông Tiến chỉ rõ: "Lực lượng thú y hiện nay quá mỏng, không đủ nhân lực để kiểm soát hệ thống giết mổ phân tán và nhỏ lẻ, dẫn đến việc giám sát gần như không thể bao quát hết." Ông cũng đề nghị cần làm rõ trách nhiệm thuộc về Trung ương hay địa phương để có giải pháp phù hợp, đồng thời yêu cầu Cục Chăn nuôi và Thú y chủ động nghiên cứu từ sớm, từ xa, và nếu đề xuất sửa luật thì phải dự báo và nhìn trước được thực tế, không thể chỉ chạy theo tình huống.
Cán bộ kiểm dịch làm giả hồ sơ cho thịt lợn bệnh
Liên quan đến vụ án, Công an TP.Hà Nội đã khởi tố 3 đối tượng là cán bộ của Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ, thuộc Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội, với tội danh Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng bao gồm:
- Lê Ngọc Anh, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ.
- Nguyễn Phong Nam, nhân viên.
- Nguyễn Thị Phương Lan, nhân viên.
Qua điều tra ban đầu, cơ quan chức năng xác định các đối tượng này đã lợi dụng chức vụ và quyền hạn để thu tiền trái quy định, chiếm đoạt tài sản của chủ lò mổ và lái xe. Đặc biệt, họ có hành vi làm giả hồ sơ và tài liệu kiểm dịch, bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn nhiễm dịch bệnh và lợn chết vẫn được đưa vào cơ sở giết mổ.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, từ đầu năm 2026 đến nay, các bị can đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, tương đương gần 300 tấn thịt. Số thịt này sau đó được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn Hà Nội, gây ra mối lo ngại lớn về an toàn vệ sinh thực phẩm cho học sinh.
