Bỏ bữa sáng và thực phẩm chế biến sẵn: Nguy cơ khiến đường huyết tăng vọt khó kiểm soát
Theo cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy từ Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, nhiều người lầm tưởng rằng nhịn ăn sáng là cách hiệu quả để cắt giảm calo. Tuy nhiên, thói quen bỏ bữa hoặc ăn uống không điều độ thực chất là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng kháng insulin và khiến đường huyết tăng vọt một cách khó kiểm soát trong các bữa ăn sau đó.
Sai lầm phổ biến khi ăn sáng có thể gây hại cho sức khỏe
Bữa sáng thường được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, và điều này hoàn toàn có cơ sở khoa học. Sau một đêm dài nhịn ăn trong khi ngủ, cơ thể cần được bổ sung năng lượng vào buổi sáng để khởi đầu ngày mới tràn đầy sinh lực.
Bỏ ăn sáng hoặc ăn sáng không thường xuyên có mối liên hệ mật thiết với việc tăng cân và các hậu quả bất lợi khác, bao gồm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa. Ngược lại, việc duy trì thói quen ăn sáng đều đặn có thể giúp giảm thiểu những nguy cơ này và cải thiện phản ứng glucose cũng như insulin suốt cả ngày.
Thành phần bữa sáng: Yếu tố then chốt quyết định đường huyết
Thành phần của bữa ăn sáng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết. Chế độ ăn nhiều carbohydrate hấp thụ nhanh có liên quan đến nguy cơ cao hơn trong việc phát triển bệnh tiểu đường loại 2.
Hiện nay, nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh và tiện lợi với các loại thực phẩm chế biến sẵn có chỉ số đường huyết (GI) cao, chẳng hạn như:
- Các loại bánh ngọt
- Xôi
- Cà phê sữa
- Trái cây ngọt
- Ngũ cốc ngọt không nguyên cám chế biến sẵn
Những thực phẩm này có thể khiến đường huyết tăng vọt hoặc trồi sụt bất thường sau khi ăn, dẫn đến các nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Cử nhân Mai Thị Thùy giải thích: "Việc tiêu thụ các thực phẩm kể trên có thể làm lượng đường trong máu tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, vấn đề không dừng lại ở đó. Sự tăng đột biến này sẽ kích hoạt tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin, khiến đường huyết giảm nhanh chóng. Lượng đường trong máu sau đó có thể giảm xuống quá thấp, gây ra các triệu chứng như run rẩy, cáu kỉnh hoặc đói cồn cào chỉ sau 1 đến 2 giờ. Đây được gọi là tình trạng hạ đường huyết phản ứng."
Điều quan trọng cần lưu ý là thỉnh thoảng ăn đồ ngọt sẽ không gây tác động lâu dài, mà tất cả phụ thuộc vào chất lượng tổng thể của chế độ ăn uống hàng ngày.
Lựa chọn bữa sáng lành mạnh để ổn định đường huyết
Một bữa sáng giàu protein hoặc axit béo không bão hòa (UFA) có thể làm giảm phản ứng glucose và insulin bằng cách thay thế các carbohydrate tạo glucose trong bữa ăn. Ngoài ra, bữa sáng còn đóng góp quan trọng vào lượng chất xơ hằng ngày.
Chất xơ không chỉ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột thông qua quá trình lên men ở đại tràng, mà còn giúp làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate, từ đó ổn định đường huyết và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác.
Hãy bắt đầu ngày mới với một bữa ăn cân bằng, bao gồm protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Protein và chất xơ có tác dụng làm chậm quá trình tiêu hóa, giữ cho lượng đường trong máu ổn định, tránh tình trạng lên xuống thất thường như khi tiêu thụ carbohydrate tinh chế nhiều đường.
Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo: "Thay vì lựa chọn những bữa ăn tiện lợi nhưng kém lành mạnh, bạn nên ưu tiên các thực phẩm vừa nhanh gọn vừa tốt cho sức khỏe, chẳng hạn như trứng, sữa chua Hy Lạp, các loại đậu hạt, ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch hoặc bánh mì nguyên cám."
