Cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết
Ngộ độc thực phẩm là vấn đề sức khỏe thường gặp, đặc biệt trong những ngày lễ Tết, khi nhu cầu tiêu thụ và dự trữ thức ăn tăng cao. Tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân phức tạp, bao gồm việc sử dụng thực phẩm ôi thiu, kém chất lượng, cùng với thói quen bảo quản và chế biến không đảm bảo vệ sinh an toàn. Đáng chú ý, thức ăn nấu chưa đủ chín hoặc được hâm lại nhiều lần cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và độc tố phát triển, dẫn đến nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng.
Hướng dẫn chi tiết cách phòng tránh từ chuyên gia
ThS.BS Đinh Thị Hương, công tác tại khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, đã đưa ra những lời khuyên thiết thực để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết. Đầu tiên, việc lựa chọn nguồn nguyên liệu an toàn là bước quan trọng hàng đầu. Người tiêu dùng nên ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng và được bảo quản đúng quy định. Đối với thịt, cá, hải sản, cần chọn loại tươi ngon, không có mùi lạ, không bị đổi màu hay chảy nhớt.
Bảo quản thực phẩm đúng cách là yếu tố then chốt để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn. Thực phẩm đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ. Theo bác sĩ Hương, nếu nhiệt độ môi trường vượt quá 32 độ C, thời gian an toàn chỉ còn lại một tiếng đồng hồ. Khi thức ăn chưa sử dụng ngay, gia đình nên làm nguội nhanh và cho vào tủ lạnh, tránh để lâu ở nhiệt độ phòng vì vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và sinh sôi. Trong quá trình bảo quản, cần đậy kín và tách riêng thực phẩm sống với thực phẩm đã nấu chín để tránh hiện tượng nhiễm khuẩn chéo - một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm.
Trong những ngày Tết, khi lượng thực phẩm lưu trữ tăng lên đáng kể, việc chủ động kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ tủ lạnh phù hợp là rất cần thiết. Điều này giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn, góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm cho cả gia đình. Đặc biệt, nên hạn chế tích trữ thực phẩm đã nấu chín trong nhiều ngày, nhất là các món giàu đạm như thịt, giò chả, hải sản. Ngay cả khi bảo quản trong tủ lạnh, thức ăn chín chỉ nên sử dụng trong vòng 1-2 ngày, tối đa là 3 ngày. Thói quen hâm nóng thức ăn nhiều lần có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển hoặc sinh ra độc tố nguy hiểm. Bác sĩ Hương khuyến cáo mỗi món ăn chỉ nên hâm lại một lần duy nhất và không nên bảo quản lại phần thức ăn đã hâm nóng.
Duy trì vệ sinh và hạn chế rượu bia
Giữ vệ sinh trong quá trình chế biến và ăn uống là biện pháp phòng ngừa cơ bản nhưng vô cùng quan trọng. Mọi người nên rửa tay với xà phòng trước khi chế biến thực phẩm và trước khi ăn. Sử dụng dao, thớt riêng biệt cho thực phẩm sống và thực phẩm đã nấu chín. Khu vực bếp và tủ lạnh cần được vệ sinh thường xuyên để tránh sự xâm nhập của côn trùng và vi khuẩn.
Ngoài ra, việc hạn chế tiêu thụ rượu bia cũng góp phần giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Những đồ uống này không chỉ gây hại cho gan và dạ dày mà còn có thể che lấp cảm giác khi thực phẩm bị hỏng. Cồn trong rượu bia làm suy giảm phản xạ bảo vệ tự nhiên của đường tiêu hóa, khiến các triệu chứng ngộ độc diễn tiến nặng hơn và khó kiểm soát.
Nhận biết triệu chứng và xử lý kịp thời
Triệu chứng của ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày sau khi ăn, với các biểu hiện điển hình như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy hoặc sốt. Tuy nhiên, do những dấu hiệu ban đầu khá giống với rối loạn tiêu hóa thông thường, nhiều người thường chủ quan và chậm trễ trong việc đi khám. Bác sĩ Hương nhấn mạnh rằng những người có các triệu chứng nghiêm trọng như đau bụng dữ dội, tiêu chảy cấp, nôn ói kéo dài, sốt cao hoặc mệt mỏi nhiều nên đến cơ sở y tế sớm để được khám và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.
Thông qua những hướng dẫn chi tiết này, hy vọng người dân có thể chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm, đảm bảo một cái Tết an toàn và khỏe mạnh cho cả gia đình.
