Ung Thư Vòm Họng: 'Kẻ Sát Nhân Thầm Lặng' Với Tỷ Lệ Phát Hiện Muộn Cao
Ung thư vòm họng thường được mệnh danh là 'kẻ sát nhân thầm lặng' do vị trí khối u nằm sâu trong hốc mũi họng, khiến việc phát hiện ở giai đoạn đầu cực kỳ khó khăn. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 120.000 ca mắc mới mỗi năm, trong đó khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc chiếm tỷ lệ rất cao. Đáng lo ngại hơn, có đến 70% bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, dẫn đến tỷ lệ tử vong tăng cao đáng kể.
Câu Chuyện Cảnh Tỉnh Từ Một Bệnh Nhân Trẻ Tuổi
Một trường hợp điển hình là Xiao Liu, 26 tuổi, sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Ở độ tuổi còn trẻ, anh chỉ nghĩ mình bị nghẹt mũi và ù tai nhẹ do viêm mũi thông thường. Tuy nhiên, sau hai tháng tự mua thuốc mà không khỏi, mùi hăng nồng tỏa ra từ khoang miệng đã báo hiệu tình trạng nghiêm trọng. Kết quả nội soi xác nhận anh mắc ung thư vòm họng giai đoạn 4B, với tế bào ác tính đã di căn nhiều nơi. Các bác sĩ nhận định, chính sự chủ quan và những thói quen sai lầm đã đẩy anh vào tình trạng nguy hiểm này.
4 Thói Quen Buổi Sáng Làm Tăng Nguy Cơ Ung Thư Vòm Họng
Qua câu chuyện của Xiao Liu, các chuyên gia y tế nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi lối sống, đặc biệt là tránh những thói quen buổi sáng dưới đây:
- Ăn nhiều thực phẩm muối chua ngay trong bữa sáng: Nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh gọn với cháo trắng kèm cá muối, rau muối hoặc xúc xích. Theo Tiến sĩ Chen Qiuyan của Trung tâm Ung thư Đại học Tôn Trung Sơn, Trung Quốc, thực phẩm này sản sinh ra nitrosamine trong quá trình ngâm chua, một chất gây ung thư cực mạnh. Một cuộc khảo sát dịch tễ học năm 2021 cho thấy người thường xuyên tiêu thụ đồ muối chua có nguy cơ mắc ung thư vòm họng cao gấp 2,3 lần. Khi nạp vào cơ thể buổi sáng, nitrosamine tác động trực tiếp lên tế bào biểu mô vòm họng, gây đột biến gen và hình thành khối u ác tính.
- Uống rượu bia: Thói quen 'đầu độc' vòm họng: Thói quen dùng đồ uống có cồn buổi sáng là tác nhân hàng đầu thúc đẩy ung thư vùng họng phát triển. Bác sĩ Bành Trần Văn từ Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nam, Trung Quốc, lưu ý rằng cồn làm tăng mức độ viêm nhiễm mãn tính tại vòm họng, tổn thương lớp niêm mạc bảo vệ và khiến các tế bào dễ bị đột biến gen. Đối với những người có sẵn virus Epstein-Barr (EBV), rượu đóng vai trò là 'chất xúc tác' khiến virus này thoát khỏi trạng thái ngủ đông để tấn công mạnh mẽ vào các tế bào lành mạnh.
- Hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc, chất độc hóa học: Việc hút thuốc lá ngay khi ngủ dậy hoặc hít phải khói thuốc thụ động, khói nhang và các chất độc hóa học như chất tẩy rửa là sai lầm nguy hiểm. Tiến sĩ Tang Linquan của Đại học Tôn Trung Sơn cho biết, khói thuốc và các hạt bụi độc hại như formaldehyde, benzen khi đi vào đường hô hấp buổi sáng sẽ kích ứng trực tiếp niêm mạc vòm họng và làm tăng nguy cơ ung thư. Dữ liệu nghiên cứu năm 2023 chỉ ra nguy cơ mắc bệnh cao gấp 1,8 lần ở những người thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm này.
- Ăn uống đồ quá nóng: Nhiều người thích uống trà nóng hoặc ăn các món súp, cháo khi còn bốc khói vào buổi sáng, nhất là vào mùa lạnh. Tuy nhiên, việc tiêu thụ thực phẩm trên 65 độ C gây bỏng nhiệt nhẹ nhưng liên tục cho niêm mạc vòm họng. Bác sĩ Bành Trần Văn phân tích, quá trình 'tổn thương - tự sửa chữa' lặp đi lặp lại do nhiệt độ cao sẽ kích thích tế bào tăng sinh bất thường, dễ dẫn đến đột biến ác tính và gây ung thư vòm họng, ung thư thực quản.
Bên cạnh đó, việc vệ sinh răng miệng sơ sài buổi sáng khiến vi khuẩn và dịch tiết bẩn tích tụ, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm họng mãn tính, tạo điều kiện thuận lợi cho ung thư vòm họng hình thành.
7 Dấu Hiệu Cảnh Báo Ung Thư Vòm Họng Cần Đi Khám Ngay
Tiến sĩ Tang Linquan cho biết, nhờ tiến bộ trong xạ trị và liệu pháp miễn dịch, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của ung thư vòm họng đã tăng mạnh từ 40% lên gần 90% nếu được phát hiện sớm. Buổi sáng là thời điểm các dấu hiệu ung thư vòm họng trở nên rõ ràng hơn, trong khi giai đoạn đầu chúng dễ nhầm lẫn với viêm mũi thông thường. Vì vậy, ngoài tầm soát định kỳ, hãy đi khám ngay nếu gặp các triệu chứng sau, nhất là vào buổi sáng:
- Chảy dịch mũi sau có máu hoặc nước bọt chứa máu.
- Nghẹt mũi nặng một bên kéo dài không khỏi.
- Ù tai, có cảm giác đầy tai hoặc giảm thính lực rõ rệt.
- Đau đầu dai dẳng, thường đau về một bên đầu.
- Sưng hạch bạch huyết ở cổ (thường ở một bên và không đau).
- Tê bì vùng mặt hoặc có dấu hiệu nhìn đôi.
- Khoang miệng có mùi hăng nồng hoặc hôi bất thường dù vệ sinh kỹ.
Nguồn tham khảo: Health China, Baidu Health, The Paper.
