Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng: Giãn dân nội đô để giữ lõi di sản và phát triển đa cực
Trong cuộc phỏng vấn nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã nhấn mạnh về tầm nhìn 100 năm của Thủ đô, với trọng tâm là tái cấu trúc không gian đô thị, giãn dân khỏi khu vực nội đô lịch sử. Mục tiêu không chỉ nhằm giảm áp lực hạ tầng và bảo tồn di sản, mà còn mở ra cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm, tạo các động lực tăng trưởng mới gắn với hạ tầng hiện đại và quản trị thông minh.
Tư duy xuyên suốt và đột phá trong quy hoạch Thủ đô
Chủ tịch Vũ Đại Thắng cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm hướng tới xây dựng một Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc". Tư duy xuyên suốt là lấy con người làm trung tâm, với chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc làm thước đo cao nhất. Thành phố không phát triển theo hướng hút nguồn lực từ các địa phương khác, mà giữ vai trò "bộ não" dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển cho Vùng Thủ đô và Vùng Đồng bằng sông Hồng.
Hà Nội tập trung vào các chức năng cao cấp như quản trị, tài chính, nghiên cứu phát triển và thiết kế công nghệ lõi, trong khi các địa phương lân cận đảm nhiệm vai trò sản xuất và logistics. Thành phố cũng quy hoạch các vùng đệm tiếp giáp các tỉnh để bảo tồn môi trường và dự trữ không gian cho các thế hệ sau.
Mô hình đô thị đa cực và giải pháp hạ tầng
Về tổ chức không gian, Hà Nội kiến tạo mô hình "đô thị đa cực - đa trung tâm" với 9 cực tăng trưởng động lực, 9 trung tâm lớn và 9 trục phát triển. Cấu trúc này nhằm phân bổ lại dân cư, hình thành các cực kinh tế tự chủ, hiện đại tại các cửa ngõ Thủ đô. Phương châm "Hạ tầng đi trước, dẫn dắt đô thị" được áp dụng, với trọng tâm là mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị, gắn với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng, hình thành các đô thị nén quanh nhà ga.
Để giải quyết quỹ đất hạn hẹp, Hà Nội khai thác tối đa "tài nguyên không gian" theo chiều thẳng đứng và thực hiện tái cấu trúc đô thị. Thành phố triển khai lộ trình giãn dân khỏi nội đô lịch sử nhằm giảm tải áp lực cho lõi di sản; di dời trụ sở bộ, ngành, đại học, bệnh viện ra các đô thị vệ tinh, dành quỹ đất trung tâm cho không gian công cộng và các trung tâm tài chính, dịch vụ chất lượng cao. Quá trình di dời được thực hiện theo nguyên tắc nhân văn, bảo đảm người dân tái định cư có điều kiện sống, hạ tầng và sinh kế tốt hơn nơi ở cũ.
Triển khai hiệu quả mô hình 9 cực, 9 trung tâm và 9 trục động lực
Chủ tịch Vũ Đại Thắng chia sẻ, để cấu trúc này vận hành thực chất, thành phố tập trung vào 3 nhóm giải pháp chính:
- Hoàn thiện hạ tầng kết nối: Đường sắt đô thị giữ vai trò chủ đạo, với 15 tuyến metro tổng chiều dài khoảng 616,9 km. Giai đoạn đến năm 2035, thành phố phấn đấu hoàn thành khoảng 410,8 km, kết nối lõi nội đô với các đô thị phía Bắc, phía Tây và phía Nam.
- Tạo đột phá về thể chế: Xây dựng, sửa đổi Luật Thủ đô theo hướng trao cơ chế đặc thù vượt trội trong các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, đất đai, nhằm tháo gỡ nhanh điểm nghẽn và rút ngắn quy trình thủ tục.
- Nâng cao năng lực quản trị: Triển khai Trung tâm Điều hành đô thị thông minh làm hạ tầng quản trị số, giám sát và điều phối mạng lưới đa cực trên nền tảng dữ liệu thời gian thực.
Quy hoạch trục sông Hồng: Đột phá chiến lược
Quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng được xác định là một đột phá quan trọng, chuyển từ tư duy "đô thị quay lưng vào sông" sang "đô thị hướng sông". Nguyên tắc đầu tiên là không thu hẹp không gian thoát lũ và không xây dựng đê bối mới. Không gian hai bên sông được tổ chức theo phân lớp cao độ để dung hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị và bảo đảm an toàn phòng chống lũ.
Song song với đó là gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử, với việc bảo tồn các làng cổ như Bát Tràng và hệ thống di tích, lễ hội ven sông. Trục sông Hồng được định hướng trở thành "trục di sản", kết nối các không gian văn hóa sáng tạo, bảo tàng và công viên chuyên đề.
Về sử dụng đất, với quy mô nghiên cứu khoảng 11.000 ha, thành phố thực hiện tái cấu trúc các khu dân cư hiện hữu theo hướng nhân văn, ưu tiên công viên, quảng trường và tiện ích cộng đồng. Để mở rộng không gian phát triển, Hà Nội đầu tư 16 cầu qua sông Hồng và phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng dài khoảng 80-92 km.
Động lực tăng trưởng và giải pháp bảo đảm chất lượng
Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, hướng tới tăng trưởng hai con số bền vững. Thành phố chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn, lao động và đất đai sang tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Các động lực mới được xác lập trên 6 trụ cột:
- Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Phát triển văn hóa - di sản và kinh tế ven sông.
- Phát triển đô thị đa cực theo mô hình TOD.
- Cải thiện môi trường đầu tư.
- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Nâng cao năng lực quản trị.
Để bảo đảm tăng trưởng nhanh nhưng vẫn giữ vững chất lượng, thành phố triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm: hoàn thiện thể chế, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội và tăng cường kỷ luật, kỷ cương thực thi.
Thông điệp hành động tới cán bộ, doanh nghiệp và người dân
Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Thành phố mong toàn hệ thống chính trị tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ vững kỷ cương, nâng cao hiệu quả thực thi; đồng thời mong nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục ủng hộ, chung sức cùng thành phố hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông gửi lời chúc năm mới sức khỏe, bình an và thành công tới toàn thể cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
