Sáng 28/6, CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển (HoSE: VAF) tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là tiến độ di dời nhà máy.
Tổng giám đốc nhận khuyết điểm vì chậm tiến độ
Tổng Giám đốc Văn Hồng Sơn cho biết di dời nhà máy là một trong hai nhiệm vụ chiến lược trọng tâm của Phân lân Văn Điển từ năm 2026, bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh. Riêng năm 2025, doanh nghiệp đã giải ngân 288,459 tỷ đồng cho dự án đầu tư xây dựng Nhà máy phân lân nung chảy và phân bón NPK tại Nghi Sơn (Thanh Hóa), chiếm gần như toàn bộ giá trị đầu tư tài sản trong năm.
Ông Sơn nhận khuyết điểm với tất cả cổ đông vì triển khai dự án không đúng kế hoạch. "Nếu theo đúng kế hoạch, ngày hôm nay chúng ta sẽ phê duyệt dự án đầu tư di dời. Tuy nhiên, các công tác chuẩn bị, đấu thầu, chấm thầu và triển khai các gói thầu chậm, dẫn tới chưa thực hiện được như kế hoạch", ông nói.
Phương án tài chính và lộ trình mới
Dự án được xây dựng theo cơ cấu vốn dự kiến 70% vốn vay và 30% vốn tự có. Nếu triển khai theo phương án này, quy mô vốn vay có thể lên tới khoảng 1.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, Ban điều hành đang xây dựng phương án tối ưu nhằm giảm áp lực tài chính, với mục tiêu chỉ vay khoảng 400-500 tỷ đồng.
Doanh nghiệp sẽ tập trung duy trì hiệu quả sản xuất kinh doanh trong những năm đầu triển khai dự án để mỗi năm tích lũy khoảng 100-120 tỷ đồng từ lợi nhuận bổ sung cho nguồn vốn đầu tư. Đây cũng là lý do công ty định hướng chi trả cổ tức 15% bằng cổ phiếu và chỉ 5% tiền mặt, qua đó giữ lại nguồn lực tài chính phục vụ dự án.
Nhà máy cũ lạc hậu, buộc phải di dời
Nhà máy hiện tại đã hoạt động 62 năm, máy móc thiết bị rất lạc hậu. Do thuộc diện phải di dời và khu đất chỉ được thuê theo từng năm nên công ty không được phép đầu tư cải tạo hay sửa chữa lớn. Vì vậy, việc xây dựng nhà máy mới không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để hiện đại hóa toàn bộ dây chuyền sản xuất.
Ông Văn Hồng Sơn cho biết nhà máy tại Nghi Sơn sẽ được xây dựng theo hướng hiện đại, cơ giới hóa và tự động hóa toàn diện nhằm giảm lao động trực tiếp nhưng vẫn nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.
Lộ trình di dời và áp lực từ UBND TP.Hà Nội
Theo lộ trình điều chỉnh, doanh nghiệp dự kiến tổ chức ĐHĐCĐ bất thường vào tháng 10/2026 để thông qua chính thức dự án đầu tư. Giai đoạn 1 dự kiến khởi công tháng 3/2027 và hoàn thành cuối năm 2028. Giai đoạn 2 triển khai từ tháng 12/2027, hoàn thành tháng 5/2029. Giai đoạn 3 dự kiến kết thúc tháng 7/2030, hoàn tất toàn bộ dự án di dời.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết áp lực về tiến độ rất lớn khi UBND TP.Hà Nội đã có văn bản yêu cầu công ty sớm di dời trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, Phân lân Văn Điển đã có văn bản báo cáo và đề xuất lộ trình thực hiện từ năm 2028 đến 2030 nhằm bảo đảm đủ thời gian chuẩn bị về nguồn vốn và đầu tư. Giấy phép khai thác nguồn nước phục vụ sản xuất tại nhà máy hiện hữu chỉ có hiệu lực đến tháng 9/2030, buộc doanh nghiệp phải hoàn tất di dời và chấm dứt hoạt động tại cơ sở cũ trong quý IV/2030.
Nguy cơ hủy niêm yết do ý kiến kiểm toán ngoại trừ
Ngày 19/3/2026, HoSE thông báo sẽ thực hiện các thủ tục hủy niêm yết bắt buộc đối với cổ phiếu VAF sau khi doanh nghiệp có báo cáo tài chính bị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ trong ba năm liên tiếp (2023-2025).
Kiểm toán cho biết Phân lân Văn Điển đã dừng dự án nhà máy cũ tại Thanh Hóa nhưng chưa ghi nhận khoản tổn thất hơn 24,7 tỷ đồng đã đầu tư vào dự án. Điều này khiến đơn vị kiểm toán không đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ ảnh hưởng đối với báo cáo tài chính.
Ban kiểm soát cũng lưu ý, theo Nghị định 155/2020, trường hợp báo cáo tài chính có ý kiến ngoại trừ trong 3 năm liên tiếp thuộc diện xem xét hủy niêm yết bắt buộc. Bên cạnh đó, cơ cấu cổ đông hiện tại của doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng khi nhóm cổ đông nhỏ chỉ nắm giữ 8,47% vốn điều lệ, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định.
