Ngày 18/5, UBND tỉnh Vĩnh Long đã triển khai các văn bản liên quan đến việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu, cùng các cơ sở kiểm nghiệm. Động thái này nhằm đáp ứng những khuyến cáo mới từ Quy định 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026.
Quy định mới từ GACC
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy định 280 cho phép GACC tiến hành kiểm tra lại doanh nghiệp và đánh giá lại hệ thống an toàn thực phẩm. Nếu phát hiện vi phạm, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu khắc phục hoặc tạm dừng nhập khẩu. Trong trường hợp nghiêm trọng, GACC có thể hủy đăng ký nếu hệ thống quản lý an toàn thực phẩm không đảm bảo, cung cấp tài liệu giả, không hợp tác điều tra, hoặc chuyển nhượng mã đăng ký trái phép. Ngoài ra, Trung Quốc có thể tạm dừng nhập khẩu từ một quốc gia và không tiếp nhận đăng ký mới trong thời gian đó.
Trách nhiệm của cơ quan Việt Nam
Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam phải giám sát doanh nghiệp xuất khẩu, giới thiệu doanh nghiệp đăng ký với GACC, kiểm tra điều kiện an toàn thực phẩm và báo cáo khắc phục khi có vi phạm. Nếu phát hiện rủi ro, cần tạm dừng xuất khẩu và tiến hành khắc phục ngay lập tức.
Thực trạng tại Vĩnh Long
Vĩnh Long hiện có hơn 1.000 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, bao gồm 733 mã số vùng trồng xuất khẩu, 202 mã số vùng trồng nội địa và 71 mã số cơ sở đóng gói. Toàn tỉnh có gần 123.000 ha dừa và hơn 98.100 ha cây ăn trái các loại. Tuy nhiên, công tác giám sát vùng trồng và cơ sở đóng gói sau khi được cấp mã số còn nhiều hạn chế do thiếu cán bộ và kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Liên kết giữa các bên chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng dư lượng hóa chất và thuốc bảo vệ thực vật như Cadimi thường xuyên xảy ra nếu không kiểm soát tốt.
Nhu cầu kiểm nghiệm tăng cao
Nhu cầu kiểm định chất lượng nông sản xuất khẩu và cung ứng cho các chuỗi siêu thị tăng cao, nhưng tại Vĩnh Long chưa có đơn vị kiểm nghiệm. Điều này gây khó khăn cho việc đảm bảo an toàn thực phẩm và tuân thủ quy định mới.
Kế hoạch hành động của tỉnh
Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long đang xây dựng kế hoạch tập huấn và hướng dẫn nông dân quy trình canh tác sầu riêng đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt là kiểm soát Cadimi. Đồng thời, rà soát các phòng phân tích, kiểm nghiệm chất lượng để đáp ứng quy định của Trung Quốc, làm hồ sơ xin tham gia kiểm tra chỉ tiêu an toàn thực phẩm trên quả tươi xuất khẩu.
Ông Châu Văn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát và chuyển đổi các mã số vùng trồng nội địa sang mã số phục vụ xuất khẩu. Chậm nhất đến ngày 15/6, tất cả mã số vùng trồng đang hoạt động phải hoàn thành chuyển đổi. Từ nay đến 25/5, Sở chủ trì phối hợp các bên hoàn thiện hồ sơ xây dựng mã số vùng trồng, đảm bảo thực hiện nhanh, chặt chẽ, tránh hình thức. Ngoài ra, cần thống kê toàn bộ diện tích sản xuất, mã số vùng trồng và từng loại cây trồng, đồng thời xây dựng chính sách đặc thù hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã.
Ông Hòa cũng yêu cầu Công an tỉnh phối hợp rà soát, nắm tình hình sử dụng mã số vùng trồng, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.
