Bà Nguyễn Thị H. (62 tuổi, trú xã Bình Phục, huyện Thăng Bình, Quảng Nam) cho biết, suốt 35 năm qua, bà và gia đình sống trên mảnh đất rộng hơn 500m2 do bố mẹ chồng để lại. Thế nhưng, mới đây, chính quyền xã thông báo rằng giấy tờ nhà đất của bà không hợp lệ, có nguy cơ bị thu hồi.
Bất ngờ nhận thông báo giấy tờ không hợp lệ
Bà H. kể, năm 1989, bà kết hôn và về sống cùng chồng trên mảnh đất của bố mẹ chồng. Sau khi bố mẹ chồng qua đời, vợ chồng bà tiếp tục quản lý, sử dụng. Năm 2018, bà làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và được xã xác nhận. Tuy nhiên, tháng 3/2025, UBND xã Bình Phục có văn bản thông báo rằng hồ sơ của bà không hợp lệ do thiếu chữ ký của một số người thừa kế.
Theo bà H., mảnh đất này có nguồn gốc từ cha mẹ chồng, nhưng khi làm giấy tờ, bà chỉ kê khai dựa trên lời khai của người thân. Chính quyền xã cho rằng, cần phải có sự đồng ý của tất cả các anh chị em của chồng (những người thuộc hàng thừa kế) mới đủ điều kiện cấp sổ đỏ.
Chính quyền xã nói gì?
Ông Nguyễn Văn T., Chủ tịch UBND xã Bình Phục, xác nhận sự việc. Ông cho biết: "Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải tuân thủ đúng quy định pháp luật. Trường hợp của bà H., đất có nguồn gốc từ cha mẹ chồng, nhưng khi làm thủ tục, bà không có văn bản thỏa thuận của các đồng thừa kế. Vì vậy, hồ sơ không hợp lệ."
Ông T. cũng cho hay, xã đã hướng dẫn bà H. liên hệ với các anh chị em của chồng để lấy chữ ký đồng thuận. Nếu không thể thương lượng, bà có thể khởi kiện ra tòa để phân chia di sản thừa kế.
Luật sư tư vấn
Luật sư Nguyễn Văn A. (Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng) phân tích: "Đây là tình huống thường gặp ở nông thôn, khi đất đai được sử dụng qua nhiều thế hệ nhưng không có giấy tờ pháp lý rõ ràng. Theo Luật Đất đai 2024, để được cấp sổ đỏ, người sử dụng đất phải chứng minh nguồn gốc đất hợp pháp. Trong trường hợp này, bà H. cần thu thập giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế và sự đồng ý của các đồng thừa kế."
Theo luật sư, nếu không đạt được thỏa thuận, bà H. có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên, quá trình này có thể kéo dài và phức tạp.
Bài học cho người dân
Sự việc của bà H. là lời cảnh báo cho nhiều gia đình Việt Nam, nhất là ở khu vực nông thôn, về việc cần sớm hoàn thiện thủ tục pháp lý cho nhà đất. Việc sống lâu năm trên đất không đồng nghĩa với quyền sở hữu hợp pháp nếu thiếu giấy tờ chứng minh.
Hiện tại, bà H. đang rất lo lắng, không biết phải làm sao để giữ được mái ấm 35 năm. Bà hy vọng chính quyền và các cơ quan chức năng sẽ hỗ trợ để giải quyết vụ việc một cách thấu tình đạt lý.
