Hội Nghị Quốc Tế Nhấn Mạnh Nhu Cầu Khẩn Cấp Mở Lại Eo Biển Hormuz
Trong hội nghị quốc tế trực tuyến về Eo biển Hormuz diễn ra ngày 2/4, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper đã chủ trì và nêu bật "nhu cầu khẩn cấp" về việc mở lại eo biển chiến lược này. Bà Cooper nhấn mạnh rằng sự gián đoạn tuyến hàng hải quốc tế đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh kinh tế toàn cầu, đe dọa nguồn cung năng lượng và ổn định thị trường.
Sự Tham Gia Rộng Rãi Và Tuyên Bố Chung
Hội nghị có sự tham gia của các đại diện từ hơn 40 quốc gia, chủ yếu là các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), nhưng không có sự hiện diện của Mỹ. Các tổ chức quốc tế như Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cũng tham dự. Cuộc họp này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các quốc gia nhập khẩu dầu giành quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Tại hội nghị, các nước đã khẳng định Eo biển Hormuz là một trong những hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới, đóng vai trò then chốt đối với xuất khẩu năng lượng toàn cầu. Họ cảnh báo việc gián đoạn hoạt động lưu thông qua đây đang tác động sâu rộng tới nguồn cung, giá cả và ổn định kinh tế toàn cầu, với dự báo từ Ngân hàng Thế giới (WB) rằng tình trạng phong tỏa kéo dài có thể khiến 9 triệu người rơi vào mất an ninh lương thực.
Thảo Luận Về Biện Pháp Phối Hợp Và Giải Cứu
Hội nghị đã thảo luận về các biện pháp phối hợp, bao gồm gia tăng sức ép ngoại giao và các biện pháp kinh tế nhằm khôi phục hoạt động hàng hải. Nhiều nước yêu cầu bảo đảm quyền tự do hàng hải và phản đối các hành động cản trở hoặc áp đặt điều kiện đối với tàu thuyền qua lại. Kết thúc hội nghị, hơn 40 quốc gia cùng các tổ chức quốc tế đã ra tuyên bố chung kêu gọi "mở lại ngay lập tức và vô điều kiện" Eo biển Hormuz.
Trước đó, 37 quốc gia, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản và Hà Lan, đã ký tuyên bố bày tỏ sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp nhằm bảo đảm lưu thông an toàn. Tuy nhiên, Mỹ, Trung Quốc và phần lớn các nước Trung Đông chưa tham gia vào tuyên bố này. Kế hoạch giải cứu những con tàu mắc kẹt sẽ được thảo luận tại hội nghị về điều phối quân sự toàn cầu dự kiến ngày 7/4 tới.
Tình Hình Xung Đột Và Nỗ Lực Hạ Nhiệt
Kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng nổ, đã xảy ra ít nhất 25 vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền trong khu vực Eo biển Hormuz, khiến khoảng 20.000 thủy thủ trên gần 2.000 con tàu bị mắc kẹt. Trong bối cảnh này, các nước nhấn mạnh ưu tiên giải pháp ngoại giao và cảnh báo việc sử dụng vũ lực có thể gây thêm căng thẳng và hậu quả khó lường.
Hội đồng Bảo an LHQ cũng chia rẽ về dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất, cho phép các quốc gia sử dụng biện pháp "phòng vệ cần thiết" nhằm bảo đảm an toàn hàng hải. Kế hoạch bỏ phiếu dự kiến ngày 3/4 đã phải hoãn lại do lo ngại về khả năng căng thẳng gia tăng. Trong khi đó, Trung Quốc, Pháp và các nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) ủng hộ giải pháp ngoại giao và kêu gọi ngừng bắn.
Phản Ứng Của Iran Và Triển Vọng Tương Lai
Hiện Iran chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh, chỉ cho phép một số tàu từ các "quốc gia thân thiện" đi qua. Iran thông báo đang dự thảo cơ chế điều phối hoạt động hàng hải và có thể đàm phán với các nước liên quan để thiết lập khuôn khổ hợp tác. Trong nỗ lực mới nhất, ngày 4/4, Iran cho phép các tàu vận chuyển hàng hóa thiết yếu và viện trợ nhân đạo đi qua Eo biển Hormuz.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez nhấn mạnh yêu cầu hạ nhiệt căng thẳng, cho rằng các biện pháp quân sự đơn thuần sẽ không giải quyết được vấn đề. Ông kêu gọi thúc đẩy giải pháp ngoại giao và phối hợp quốc tế để hỗ trợ giải phóng các tàu mắc kẹt và thiết lập hành lang nhân đạo. Trước khi xảy ra xung đột, Eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, và sự gián đoạn hiện tại đang tác động nghiêm trọng đến thương mại toàn cầu.
