Iraq trở thành chiến trường ủy nhiệm giữa Mỹ và Iran trong xung đột Trung Đông
Theo hãng tin Al Jazeera, mặc dù không mong muốn bị lôi kéo vào giao tranh, Iraq lại là quốc gia duy nhất phải đối mặt với các cuộc tấn công từ cả Mỹ và Iran kể từ khi xung đột Trung Đông bùng nổ vào cuối tháng 2. Giới chức Iraq cho biết: "Chúng tôi đã phải hứng chịu các vụ tập kích từ cả hai phía. Iran và các lực lượng ủy nhiệm tấn công vào các căn cứ quân sự của Mỹ, trong khi Washington lại không kích các nhóm vũ trang thân Tehran".
Vị thế đặc biệt và chia rẽ nội bộ
Thực tế này phản ánh vị thế đặc biệt của Iraq, nơi quân đội Mỹ hiện diện đồng thời với các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn. Cuộc xung đột Trung Đông cũng làm gia tăng chia rẽ nội bộ Iraq, khi một số phe phái chính trị và lực lượng vũ trang ủng hộ Iran, trong khi các nhóm khác tìm cách hạn chế ảnh hưởng của Tehran.
Renad Mansour, Giám đốc Sáng kiến Iraq tại Viện nghiên cứu Chatham House của Anh, nhận định: "Iraq rơi vào tình thế hiện tại là do sự chia rẽ của nhà nước và chính sách đối ngoại. Dù Baghdad từng nhiều lần phản đối việc cả Washington và Tehran vi phạm chủ quyền, nhưng khả năng thực thi các phản đối đó rất hạn chế". Ông Mansour giải thích thêm rằng sự chia rẽ tại Iraq xuất phát từ việc các mạng lưới phi chính thức và lực lượng dân quân trong nước có ảnh hưởng đáng kể với chính quyền, đóng vai trò lớn trong việc ra quyết định và đảm bảo an ninh.
Ảnh hưởng sâu rộng của Iran và áp lực kinh tế
Chuyên gia Burcu Ozcelik nhận xét: "Dù các quốc gia Trung Đông khác như Lebanon và Jordan cũng bị cuốn vào xung đột, nhưng Iraq lại có đặc thù riêng khi ảnh hưởng của Iran tại đây vô cùng sâu rộng. Đối với Tehran, việc tăng cường tấn công tại Iraq là cách tác động tới lợi ích của Mỹ, đồng thời gây áp lực lên các nhóm đối lập người Kurd ở biên giới".
Ngoài yếu tố quân sự, Iraq còn phải chịu sức ép về kinh tế và an ninh. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và nguy cơ trừng phạt quốc tế có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ của nước này. Nếu không thể giải quyết được tình trạng chia rẽ, Iraq sẽ tiếp tục trở thành chiến trường ủy nhiệm trong các cuộc xung đột khu vực.
Những hệ lụy và triển vọng tương lai
Xung đột này không chỉ tác động đến Iraq mà còn có thể thay đổi lớn các yếu tố như:
- Mối quan hệ giữa các quốc gia ở Trung Đông.
- Giá dầu và an ninh năng lượng toàn cầu.
- Tương lai của eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb, với nguy cơ trở thành "điểm nghẽn dầu mỏ" thứ hai.
Việc quân đội Mỹ chưa thể giải cứu phi công thứ hai của tiêm kích F-15 bị bắn hạ hôm 3/4 cũng tạo cho Iran một số lợi thế nhất định, làm phức tạp thêm tình hình. Nhìn chung, Iraq đang đối mặt với một tương lai bất ổn nếu không tìm ra giải pháp hòa giải nội bộ và giảm thiểu ảnh hưởng từ các cường quốc bên ngoài.
