Tổng thư ký NATO Mark Rutte gặp Tổng thống Trump: Cuộc đối thoại căng thẳng giữa Mỹ và đồng minh
Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã đến Nhà Trắng trong một chuyến thăm khá kín đáo vào ngày 8 tháng 4, ngay trước cuộc gặp quan trọng với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Chuyến thăm này diễn ra trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông và căng thẳng quanh eo biển Hormuz đã đẩy quan hệ của Mỹ với liên minh quân sự NATO đến điểm khủng hoảng, làm dấy lên lo ngại về sự chia rẽ sâu sắc giữa các đồng minh truyền thống.
Thông điệp cứng rắn từ Nhà Trắng
Ngay trước cuộc gặp, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt đã chia sẻ một thông điệp thẳng thắn từ Tổng thống Trump: "Tôi có một lời nói trực tiếp từ Tổng thống Mỹ về NATO và tôi sẽ chia sẻ với quý vị: 'Họ đã được thử thách, và họ đã thất bại'". Thông điệp này phản ánh rõ ràng sự bất mãn của ông Trump đối với các đồng minh châu Âu, những người mà ông cho là đã không cung cấp sự ủng hộ thỏa đáng trong những tuần gần đây.
Bà Leavitt cũng tiết lộ rằng Tổng thống Trump sẽ có một "cuộc trò chuyện rất thẳng thắn và cởi mở" với người đứng đầu NATO, cho thấy cuộc gặp này không chỉ là một nghi thức ngoại giao thông thường mà còn mang tính chất then chốt để giải quyết những bất đồng sâu sắc.
Đe dọa rút khỏi NATO và chỉ trích đồng minh
Ông Trump đã không ngần ngại đe dọa rút Mỹ khỏi NATO và lên án các đồng minh châu Âu vì điều mà ông cho là sự thiếu hỗ trợ. Những tuyên bố này đã gây ra làn sóng lo ngại trong giới chính trị châu Âu, nơi mà theo chuyên gia Constanze Stelzenmüller thuộc Viện Brookings (Mỹ), rất ít nhà hoạch định chính sách tin rằng có thể thay đổi suy nghĩ của ông Trump.
Bà Stelzenmüller nhận định: "Những chuyến thăm của các quan chức cấp cao châu Âu, như chuyến thăm của ông Mark Rutte lần này, nhằm duy trì đối thoại, để đảm bảo rằng châu Âu không hoàn toàn biến mất khỏi bản đồ của chính quyền này. Nhưng tôi dự đoán ông Rutte đến đây với rất ít kỳ vọng. Điều tôi thực sự nghĩ ông ấy muốn đảm bảo là những lời hứa của Mỹ về việc tiếp tục bán vũ khí cho châu Âu để chuyển tiếp cho Ukraine sẽ được thực hiện và số tiền mà người châu Âu trả cho những vũ khí đó sẽ không bị chuyển hướng".
Bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz
Ông Trump đã kêu gọi các nước phụ thuộc vào dầu mỏ từ khu vực vùng Vịnh phá vỡ sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz. Tuy nhiên, theo hai nhà ngoại giao châu Âu, các nước châu Âu khó có thể tham gia các đoàn rà phá thủy lôi hoặc các nhiệm vụ khác để giải phóng hàng hải trên eo biển này.
Một trong hai nhà ngoại giao nói với Reuters rằng ông Rutte đã không được các nhà lãnh đạo châu Âu giao nhiệm vụ cam kết thực hiện một chiến dịch tại eo biển Hormuz trong cuộc gặp với ông Trump. Điều này cho thấy sự thận trọng của châu Âu trong việc can dự vào các vấn đề ngoài khu vực truyền thống của NATO.
Giới hạn phạm vi hoạt động của NATO
Bà Stelzenmüller cũng nhấn mạnh rằng phạm vi hoạt động của NATO bị giới hạn trong khu vực Âu-Đại Tây Dương: "Chúng ta đang quay trở lại thành một liên minh phòng thủ lãnh thổ. Và do đó thực sự không có cách nào để các đồng minh NATO ở châu Âu, hoặc vấn đề tương tự với Canada, có nghĩa vụ hỗ trợ Mỹ, đặc biệt là khi chưa có bất kỳ sự tham vấn nào và không có bất kỳ yêu cầu chính thức nào theo các thủ tục của NATO, vốn đòi hỏi một yêu cầu chính thức phải được chuyển đến Hội đồng Bắc Đại Tây Dương".
Cuộc gặp này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã có cuộc gặp song phương tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, cho thấy mối quan hệ giữa hai bên vẫn tiếp tục là một chủ đề nóng bỏng trong chính trường quốc tế.
