Ukraine đề xuất hỗ trợ Mỹ mở cửa eo biển Hormuz, chia sẻ kinh nghiệm từ Biển Đen
Theo báo cáo từ tờ Kyiv Independent, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần nhấn mạnh kinh nghiệm của nước này trong việc khai thông hành lang Biển Đen, đồng thời bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz do Mỹ dẫn đầu. Trong một tuyên bố vào ngày 2/4, ông Zelensky cho biết: "Chúng tôi sẽ làm những gì có thể. Kinh nghiệm của chúng tôi trong việc khai thông hành lang Biển Đen là rất quan trọng và vấn đề này đang được thảo luận". Điều này phản ánh mong muốn của Ukraine trong việc đóng góp vào giải pháp cho cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, dựa trên bài học từ xung đột với Nga.
Thách thức trong việc mở cửa eo biển Hormuz và vai trò tiềm năng của Ukraine
Các nhà quan sát quốc tế nhận định rằng tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện đang bị đình trệ, làm giảm đáng kể khả năng đạt được một giải pháp ngoại giao cho eo biển Hormuz. Trong trường hợp phải sử dụng biện pháp quân sự, lực lượng của Mỹ và các đối tác sẽ phải thực hiện ba công đoạn chính:
- Rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz và các khu vực ven biển Iran.
- Vô hiệu hóa các mối đe dọa trên bờ biển, bao gồm các vị trí triển khai UAV, tên lửa, và xuồng cao tốc của Iran.
- Bảo vệ tàu thuyền lưu thông theo thời gian thực, đây được coi là yêu cầu khó khăn nhất do tính chất phức tạp của hoạt động hàng hải.
Kinh nghiệm của Ukraine trong việc đối phó với UAV cảm tử, đặc biệt là mẫu UAV Geran của Nga có nhiều điểm tương đồng với UAV Shahed của Iran, được đánh giá cao và có thể có giá trị trong giai đoạn cuối cùng này. Tuy nhiên, sự hỗ trợ của Ukraine không phải không có giới hạn.
Khả năng đóng góp và hạn chế của Ukraine tại Trung Đông
Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột với Nga, Ukraine đã áp dụng chiến thuật "bất đối xứng" để giành lợi thế, sử dụng UAV và xuồng không người lái cảm tử để tấn công các mục tiêu của Nga gần Crưm, buộc hạm đội đối phương phải rời khỏi Biển Đen. Song song với hoạt động quân sự, Ukraine còn hợp tác với các công ty bảo hiểm Anh như Lloyd's of London và Marsh McLennan để giảm rủi ro vận tải thông qua chương trình chia sẻ bảo hiểm cho tàu hàng dân sự.
Cách tiếp cận kết hợp giữa quân sự và thương mại này có thể được xem xét áp dụng tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, có những hạn chế đáng kể:
- Eo biển Hormuz nằm rất gần lãnh thổ Iran, khiến việc thiết lập vùng an toàn cho tàu thuyền trở nên khó khăn hơn so với Biển Đen.
- Mô hình phòng thủ của Ukraine phụ thuộc vào số lượng lớn vũ khí giá rẻ và có tính tiêu hao, trong khi việc duy trì nguồn cung liên tục tại một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới là thách thức lớn mà Ukraine khó có thể đáp ứng.
Theo Kyiv Independent, ngay cả trong kịch bản lý tưởng nhất, những đóng góp của Ukraine tại eo biển Hormuz cũng chỉ có thể giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn, chứ không thể giải quyết triệt để vấn đề. Bối cảnh địa chính trị phức tạp và sự khác biệt về điều kiện tự nhiên làm giảm hiệu quả tiềm năng của kinh nghiệm từ Biển Đen.
Bối cảnh quốc tế và các động thái liên quan
Trong khi đó, Iran đang phân loại tàu thuyền của các quốc gia muốn đi qua eo biển Hormuz thành ba nhóm: "thù địch", "trung lập", và "thân thiện", phản ánh sự căng thẳng gia tăng trong khu vực. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã đưa ra tuyên bố vào ngày 4/4, yêu cầu Iran đáp ứng các điều kiện của Washington trong vòng 48 giờ, bao gồm việc đạt được thỏa thuận hoặc mở lại eo biển Hormuz.
Ngoài ra, có những thảo luận về khả năng Mỹ chiếm đảo Kharg như một biện pháp chiến lược, nhưng điều này được coi là rủi ro cao và không đảm bảo sẽ khiến Iran nhượng bộ tại eo biển Hormuz. Tất cả những yếu tố này làm nổi bật tính chất phức tạp của tình hình và những thách thức mà bất kỳ nỗ lực hỗ trợ nào, kể cả từ Ukraine, phải đối mặt.
