Mỹ cân nhắc bắt tàu dầu Iran để gây áp lực, lo ngại giá dầu tăng và trả đũa
Giới chức Mỹ đang cân nhắc việc bắt thêm các tàu vận chuyển dầu của Iran như một biện pháp gây áp lực, nhưng lo ngại động thái này có thể khiến Tehran trả đũa và đẩy giá dầu toàn cầu tăng mạnh. Các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thảo luận về khả năng này, nhưng quyết định hoãn lại do những rủi ro tiềm ẩn.
Thảo luận nội bộ và lo ngại về hậu quả
Theo thông tin từ một số quan chức Mỹ ngày 10/2, các cuộc thảo luận tập trung vào việc có nên bắt thêm tàu chở dầu của Iran hay không. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng là hoãn hoạt động này vì lo ngại Tehran sẽ có phản ứng trả đũa, đồng thời tác động tiêu cực đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Trước đó, Mỹ đã bắt một số phương tiện bị nghi vận chuyển dầu của Iran khi thực hiện lệnh phong tỏa với Venezuela, được cho là thuộc đội tàu bóng đêm chuyên vận chuyển dầu từ các quốc gia bị trừng phạt.
Chiến lược gây áp lực và những rủi ro
Việc ngăn chặn các phương tiện nhận dầu của Iran nhằm làm giảm nguồn thu chính của nước này, mở rộng chiến lược mà Nhà Trắng từng áp dụng tại biển Caribe. Đây cũng là một trong các phương án để tăng sức ép buộc Iran đạt thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ lo ngại phương án này gặp nhiều trở ngại, bao gồm kịch bản Iran đáp trả bằng cách bắt tàu dầu của Mỹ trong khu vực hoặc thậm chí rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, nơi 25% lượng dầu mỏ thế giới đi qua. Những động thái này có khả năng đẩy giá dầu tăng mạnh và gây ra cơn bão chính trị cho Nhà Trắng.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang liên quan đến làn sóng biểu tình chống chính phủ bùng phát từ cuối tháng 12/2025 tại Iran, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa trước khi leo thang thành bạo lực chết người. Tổng thống Trump nhiều lần đề cập khả năng hỗ trợ người biểu tình, trong đó không loại trừ kịch bản ra lệnh không kích Iran, nhưng các đồng minh của Washington đã cảnh báo về hậu quả kéo dài nếu thực hiện cuộc tấn công.
Phản ứng và diễn biến gần đây
Iran tuyên bố cuộc biểu tình đã chấm dứt với hơn 3.000 người thiệt mạng, cho biết phần lớn nạn nhân là thành viên lực lượng an ninh hoặc người ngoài cuộc bị những kẻ bạo loạn giết hại. Gần đây, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã điều 6 xuồng vũ trang tiếp cận tàu dầu Stena Imperative treo cờ Mỹ trên eo biển Hormuz, yêu cầu thuyền trưởng tắt động cơ và chuẩn bị để họ lên phương tiện khám xét. Tuy nhiên, IRGC không chặn được con tàu, phương tiện giữ nguyên tốc độ và hướng đi rồi được một chiến hạm Mỹ hộ tống.
Hơn 20 tàu chở dầu mỏ có nguồn gốc từ Iran đã bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt trong năm nay, và giới chức nước này có thể bắt chúng. Tuy nhiên, nếu khám xét một trong số các phương tiện này, Mỹ sẽ cần điều động nhân lực và tàu công vụ để áp giải tàu bị bắt đến Mỹ hoặc nơi có thể cất dầu thô của Iran. Khi được hỏi về khả năng bắt tàu dầu có liên hệ với Iran, một quan chức Nhà Trắng nói Tổng thống Trump ưu tiên biện pháp ngoại giao hơn, song ông có nhiều lựa chọn khác nếu các cuộc đàm phán thất bại. Giới chức Iran hiện chưa bình luận về thông tin này.
