Hà Nội tích cực triển khai giải phóng mặt bằng cho các dự án đường sắt quốc gia
Tại cuộc họp với các Ban Chỉ đạo dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường đã trình bày báo cáo chi tiết về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đối với hai dự án đường sắt lớn: tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây là những công trình có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao năng lực kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Tiến độ đạt 50-60%, chuẩn bị tái định cư quy mô lớn
Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn đi qua địa bàn Hà Nội có chiều dài khoảng 27,9 km, dự kiến thu hồi gần 126 ha đất tại 6 xã. Các địa phương đã thành lập đầy đủ Ban chỉ đạo, Hội đồng bồi thường và các tổ giúp việc. Công tác rà soát, xác định phạm vi thu hồi đất đã đạt khoảng 50-60% khối lượng.
Dự án này dự kiến có khoảng 5.400 ngôi mộ cần di chuyển. Thành phố đã lên kế hoạch bố trí 11 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 70ha và 9 khu quy tập mộ. Tuy nhiên, việc cắm mốc giới chưa được triển khai do chưa có đề nghị chính thức từ chủ đầu tư và các địa phương.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng chiều dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD), thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai từ năm 2025 đến 2035. Nhiều địa phương đã bắt đầu thu hồi đất và chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Cơ bản hoàn thành tổ chức GPMB
Đối với Dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đoạn qua Hà Nội dài khoảng 43,5 km, với diện tích thu hồi khoảng 309,8 ha trên địa bàn 8 xã, phường. Các địa phương đã cơ bản hoàn thành việc tổ chức công tác GPMB, đang trong giai đoạn rà soát và quy chủ theo hồ sơ sơ bộ.
Dự kiến có hơn 900 hộ cần tái định cư và hơn 850 ngôi mộ phải di dời. Hiện các địa phương đề xuất 5 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 5ha, đang lập quy hoạch chi tiết, đồng thời xác định 2 khu quy tập mộ chính.
Tuyến đường sắt này có tổng chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km, tuyến nhánh khoảng 27,9 km, đường đơn khổ 1.435 mm. Tốc độ thiết kế đa dạng, từ 160 km/h trên đoạn chính đến 80 km/h trên các đoạn còn lại. Tuyến đi qua 6 tỉnh/thành phố với 32 ga, từ Lào Cai đến Hải Phòng. Tổng mức đầu tư hơn 203.200 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030. Ngày 19/12/2025, Bộ Xây dựng đã khởi công đồng loạt 5 nhà ga trong dự án thành phần 1 với tổng đầu tư 3.298 tỷ đồng.
Định hướng chiến lược từ lãnh đạo Thành phố
Tại hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, UBND Thành phố được giao trực tiếp chỉ đạo nhiều dự án quan trọng như các tuyến vành đai, hệ thống đường sắt đô thị, và các tuyến đường sắt quốc gia đi qua địa bàn. Ông khẳng định, "Đây là những công trình có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực kết nối, phát triển kinh tế - xã hội và định hình không gian đô thị trong dài hạn."
Đối với các dự án đường sắt quốc gia và liên vận quốc tế, Thành phố xác định nhiệm vụ trọng tâm là công tác GPMB. Do đó, cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để sớm xác định hướng tuyến, chỉ giới, tạo cơ sở triển khai đồng bộ, đồng thời gắn kết chặt với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
