Giá dầu thế giới bùng nổ vượt 100 USD/thùng sau tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Mỹ
Theo hãng tin CNN, ngày 12/4, giá dầu thế giới đã chính thức vượt qua ngưỡng tâm lý 100 USD/thùng. Nguyên nhân chính đến từ tuyên bố gây chấn động của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Hải quân Mỹ sẽ tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz. Động thái này được đưa ra ngay sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.
Tuyên bố "ngay lập tức" và định nghĩa pháp lý về phong tỏa
"Hải quân Mỹ - lực lượng hùng mạnh nhất thế giới - sẽ bắt đầu quá trình PHONG TỎA mọi tàu thuyền tìm cách đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức", Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 12/4. Theo Sổ tay hướng dẫn về luật tác chiến hải quân của Tư lệnh Hải quân Mỹ năm 2022, phong tỏa được định nghĩa là "một hoạt động quân sự nhằm ngăn chặn tàu thuyền hoặc máy bay của tất cả các quốc gia, cả đối địch và trung lập, ra - vào các cảng, sân bay hoặc khu vực ven biển được chỉ định thuộc sở hữu, bị chiếm đóng hoặc dưới sự kiểm soát của một quốc gia đối địch".
Mục tiêu kinh tế và những câu hỏi xoay quanh quyết định
Tuyên bố của ông Trump đã khiến nhiều chuyên gia và quan sát viên quốc tế phải đặt dấu hỏi lớn. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần yêu cầu Tehran phải tái mở cửa eo biển Hormuz. Thực tế, tuyến hàng hải chiến lược này vẫn chưa bị đóng cửa hoàn toàn, với hàng loạt tàu chở dầu quốc tế tiếp tục hoạt động qua lại mỗi ngày.
CNN phân tích: "Vấn đề cần lưu ý là Tehran vẫn cho phép tàu chở dầu của chính họ đi qua eo biển Hormuz trong suốt thời gian xung đột. Theo báo cáo của Kpler, Iran đã xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 3, cao hơn khoảng 100.000 thùng/ngày so với 3 tháng trước đó. Thông qua việc phong tỏa eo biển Hormuz, ông Trump có thể cắt đứt một nguồn tài chính quan trọng của Tehran".
Chiến lược gây sức ép và những rủi ro về giá năng lượng
Các chuyên gia chính trị nhận định, chính quyền của Tổng thống Trump trước đây vẫn tỏ ra dè dặt trong việc sử dụng biện pháp mạnh tại eo biển Hormuz. Lý do là bởi động thái này có nguy cơ kích hoạt một cú sốc giá năng lượng toàn cầu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường xăng dầu thế giới.
Để chủ động ổn định thị trường nội địa, Mỹ đã thực hiện một loạt biện pháp phối hợp, bao gồm việc xả kho dự trữ dầu khẩn cấp với quy mô lịch sử trên phạm vi toàn cầu. Thậm chí, Washington còn gỡ bỏ một phần các biện pháp trừng phạt đối với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga trong tháng trước đó.
CNN nhận định: "Khi các cuộc đàm phán ở Pakistan không đem lại kết quả, Tổng thống Trump dường như đã sẵn sàng chấp nhận nguy cơ đẩy giá năng lượng tăng cao hơn nữa. Mục tiêu cuối cùng là nhằm tối đa hóa sức ép kinh tế lên Iran, với hy vọng sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài".
Bối cảnh hiện tại cho thấy, tuyên bố phong tỏa không chỉ là một động thái quân sự mà còn là đòn bẩy kinh tế đầy tính toán. Giá dầu vượt 100 USD/thùng phản ánh rõ nét mức độ căng thẳng đang leo thang và những hệ lụy khó lường đối với thị trường tài chính toàn cầu.
