Iraq tiếp nhận hàng nghìn tù nhân IS từ Syria trong bối cảnh Mỹ rút quân
Iraq đã chính thức tiếp nhận hàng nghìn tù nhân thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) từ Syria, theo một chiến dịch chuyển giao do quân đội Mỹ khởi xướng từ tháng trước. Các cuộc chuyển giao này diễn ra dọc biên giới Iraq-Syria, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực ổn định khu vực sau khi Mỹ dần rút khỏi Đông Bắc Syria.
Thỏa thuận giữa Damascus và lực lượng người Kurd
Việc chuyển giao tù nhân là kết quả của một thỏa thuận được ký kết giữa chính phủ Syria và các lực lượng do người Kurd lãnh đạo, khôi phục quyền kiểm soát của Damascus đối với các vùng lãnh thổ trọng yếu. Một quan chức Iraq giấu tên tiết lộ rằng, tính đến ngày 10/2, đã có 4.500 tù nhân có liên hệ với IS được chuyển đi, và con số này có thể lên tới 7.000 nghi phạm theo kế hoạch do Mỹ dẫn đầu.
Những người bị giam giữ bao gồm công dân Iraq, Syria, và nhiều người nước ngoài, hầu hết bị lực lượng người Kurd bắt giữ trong cuộc chiến chống lại nhóm khủng bố này. Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo, từng được Mỹ hậu thuẫn, đã kiểm soát nhiều địa điểm giam giữ và đóng vai trò then chốt trong chiến dịch chống IS kể từ khi tổ chức này mạnh lên vào năm 2014.
Bối cảnh xung đột và lệnh ngừng bắn
Thỏa thuận giữa Damascus và SDF đi kèm với một lệnh ngừng bắn, được ký kết sau nhiều tuần xung đột đẫm máu. Lệnh ngừng bắn do Bộ Quốc phòng Syria công bố vào cuối tháng 1/2026 đã gây ra tình trạng bất ổn, bao gồm một vụ vượt ngục hàng loạt từ một trại giam, thúc đẩy Washington lên kế hoạch chuyển hàng nghìn nghi phạm đến các cơ sở an ninh hơn ở Iraq.
Việc người Kurd kiểm soát các mỏ dầu khí ở Deir ez-Zor từng hỗ trợ chiến lược của Mỹ nhằm kìm hãm kinh tế của chính quyền cựu Tổng thống Syria Bashar Assad, người đã bị lãnh đạo phe đối lập HTS, Ahmed al-Sharaa, lật đổ vào cuối năm 2024. Sau khi thủ lĩnh HTS được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn lên nắm quyền, Mỹ đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, mở đường cho việc tái thiết đất nước bằng nguồn vốn nước ngoài.
Kế hoạch điều tra và phản ứng của Iraq
Theo các nguồn tin, giới chức Iraq cho biết các cuộc điều tra đối với những người bị giam giữ được chuyển giao dự kiến sẽ kéo dài từ bốn đến sáu tháng, tùy thuộc vào độ phức tạp của từng vụ việc, và sẽ được tiến hành theo đúng luật pháp Iraq. Hãng thông tấn Iraq dẫn lời Thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani nhấn mạnh rằng các cuộc chuyển giao này được thực hiện vì "an ninh khu vực và quốc tế".
Ông al-Sudani cũng kêu gọi các quốc gia liên quan "hồi hương công dân của mình trong số những kẻ khủng bố bị giam giữ", nhấn mạnh trách nhiệm chung trong việc giải quyết hậu quả của chủ nghĩa khủng bố. Động thái này phản ánh nỗ lực phối hợp nhằm ngăn chặn nguy cơ tái bùng phát của IS trong bối cảnh địa chính trị khu vực đang có nhiều thay đổi.
