Ông Trump tạm dừng kế hoạch ném bom Iran sau lời cảnh báo hủy diệt
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đồng ý tạm dừng kế hoạch ném bom Iran trong vòng hai tuần, chỉ vài giờ trước thời hạn tấn công đã định. Quyết định này được đưa ra sau những lời đe dọa nghiêm trọng của ông Trump rằng "cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay" nếu Tehran không đáp ứng các yêu cầu của Washington.
Thông báo bất ngờ trên mạng xã hội
Vào tối thứ Ba, thông qua nền tảng Truth Social, ông Trump tuyên bố đã thay đổi quyết định về cuộc tấn công đã được lên kế hoạch. Thông điệp được đăng lúc 6h32 chiều giờ miền Đông Hoa Kỳ, chỉ chưa đầy một tiếng rưỡi trước thời hạn 8 giờ tối (00h00 GMT) mà ông đặt ra.
"Dựa trên các cuộc hội đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, trong đó họ yêu cầu tôi tạm dừng việc sử dụng vũ lực hủy diệt nhắm vào Iran tối nay, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm ngừng việc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần", ông Trump viết.
Phản ứng từ Iran và điều kiện ngừng bắn
Ngay sau thông báo của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận một thỏa thuận sơ bộ đã đạt được. Ông Araghchi tuyên bố: "Nếu các cuộc tấn công chống lại Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng ta sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ".
Ông cũng cảm ơn Pakistan về lời kêu gọi vào phút chót đình chỉ chiến dịch ném bom của Mỹ. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ám chỉ rằng lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn ngoài hai tuần ban đầu nếu các cuộc đàm phán diễn ra thuận lợi.
Các điều kiện chính của thỏa thuận bao gồm:
- Iran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz
- Việc đi lại an toàn qua eo biển sẽ được đảm bảo trong hai tuần
- Các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Islamabad
Những lời đe dọa leo thang trước đó
Trước khi đưa ra thông báo tạm dừng, căng thẳng đã leo thang đáng kể. Sáng cùng ngày, ông Trump đăng một thông điệp đe dọa trên mạng xã hội: "Cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, không bao giờ được hồi sinh nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra".
Ông còn cảnh báo rằng hạn chót buổi tối sẽ đánh dấu "một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử lâu dài và phức tạp của thế giới". Trước đó, ông Trump từng đe dọa sẽ cho nổ tung các nhà máy điện, cầu và cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran - những hành động mà nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.
Bối cảnh xung đột và tác động kinh tế
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã diễn ra hơn năm tuần, kể từ khi Israel và Mỹ phát động cuộc tấn công quân sự chung vào ngày 28/2. Ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lập luận rằng cuộc tấn công là cần thiết để loại bỏ Iran như một mối đe dọa trong khu vực và ngăn chặn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ngay sau khi xung đột nổ ra, Iran đã tìm cách phong tỏa giao thông ở eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển gần 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới. Điều này khiến giá xăng tăng vọt trên toàn cầu, bao gồm cả ở Mỹ, nơi ông Trump phải đối mặt với những chỉ trích trong nước.
Phản ứng từ khu vực và đồng minh
Phóng viên Osama Bin Javaid của Al Jazeera nhận định rằng thông báo mới nhất của ông Trump có khả năng được các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông hoan nghênh. "Đó sẽ là một sự thở phào nhẹ nhõm lớn, từ toàn khu vực và cả bên ngoài. Bởi vì phương án thay thế quá khủng khiếp", phóng viên Bin Javaid nói.
Tuy nhiên, vẫn còn những câu hỏi quan trọng về việc liệu Israel có tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn mà ông Trump đã đồng ý hay không. Phóng viên Mike Hanna của Al Jazeera cho biết: "Nhìn chung, Israel có xu hướng tuân theo chỉ đạo của chính quyền hiện tại, mặc dù một số người cho rằng chính quyền này tham chiến là do sự thúc giục của Israel".
Triển vọng đàm phán và thách thức phía trước
Ông Trump giải thích rằng hai tuần tới sẽ được dành để hoàn tất thỏa thuận với Iran. Ông bày tỏ sự lạc quan rằng "hầu hết các vấn đề bất đồng trước đây giữa Hoa Kỳ và Iran đều đã được thống nhất" và gọi đây là "vinh dự khi vấn đề tồn đọng lâu năm này sắp được giải quyết".
Trita Parsi, Phó Chủ tịch Viện Quincy về Quản trị Nhà nước có trách nhiệm, nhận định rằng Mỹ hoàn toàn có thể kiềm chế các cuộc tấn công của Israel trong khu vực, nhưng điều đó có thể phải trả giá về mặt chính trị. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng Israel có thể không muốn mạo hiểm làm trái ý muốn của ông Trump.
"Tôi không nghĩ rằng người Israel thực sự có thể tự duy trì cuộc xung đột với Iran mà không có sự hỗ trợ tích cực từ Mỹ. Việc Israel phải đối đầu với Iran một mình không phải là kịch bản mà họ muốn", Parsi nhấn mạnh.
Dự kiến sẽ có thêm các cuộc đàm phán diễn ra tại Islamabad trong những tuần tới, với hy vọng đạt được một giải pháp lâu dài cho cuộc khủng hoảng kéo dài này.
