Đàm phán hòa bình Ukraine đối mặt với thách thức mới sau vụ ám sát hụt
Tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột tại Ukraine đang gặp phải những trở ngại nghiêm trọng, khi vụ ám sát hụt nhằm vào một tướng tình báo cấp cao của Nga và những tuyên bố trái chiều từ các bên làm dấy lên lo ngại về khả năng đạt được thỏa thuận.
Mâu thuẫn về thời hạn và lợi ích an ninh
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 9/2 đã lên tiếng phàn nàn về sự thiếu nhất quán từ phía Mỹ. Ông cho biết, tại Anchorage, Nga đã chấp nhận đề xuất của Mỹ để giải quyết vấn đề Ukraine, nhưng thay vì hợp tác, các lệnh trừng phạt mới vẫn được áp đặt, cuộc chiến chống tàu chở dầu leo thang, và nỗ lực ngăn cản Ấn Độ cùng các nước khác mua năng lượng giá rẻ từ Nga vẫn tiếp diễn. Lavrov nhấn mạnh: "Chúng tôi không thấy bất kỳ tương lai tươi sáng nào trong lĩnh vực kinh tế".
Đồng thời, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko cũng bày tỏ quan ngại khi cho rằng tiến trình hòa đàm hiện tại không tính đến lợi ích an ninh của Nga. Ông tuyên bố trên tờ Izvestia rằng, dù Matxcơva thừa nhận cần xem xét lợi ích của Kiev, nhưng đảm bảo an ninh cho Nga là yếu tố then chốt để đạt được hiệp ước hòa bình.
Trong khi đó, từ phía Ukraine và Mỹ, tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" vẫn tiếp diễn. Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Mỹ đã đặt hạn chót tháng 6 để đạt thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, nhưng đại diện thường trực của Mỹ tại NATO, Matthew Whitaker, lại phủ nhận điều này, khẳng định Washington chưa hề đưa ra tuyên bố cụ thể về thời hạn, dù mong muốn chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt.
Vụ ám sát hụt và những hệ lụy
Sự kiện gây chấn động xảy ra vào ngày 6/2, khi Trung tướng Vladimir Alekseyev – Phó cục trưởng thứ nhất Tổng cục Tình báo Nga và phó trưởng phái đoàn đàm phán – trở thành mục tiêu của một vụ ám sát hụt. May mắn, ông không bị thương nặng và đang hồi phục. Vụ việc diễn ra chỉ một ngày sau khi cuộc đàm phán kín tại Abu Dhabi kết thúc, làm dấy lên nghi ngờ về âm mưu phá hoại tiến trình hòa bình.
Cơ quan An ninh liên bang Nga (FSB) đã công bố danh tính ba nghi phạm: Lyubomir Korba bị bắt tại Dubai và được dẫn độ về Nga, Viktor Vasin bị bắt tại Matxcơva, và Zinaida Serebritskaya đã trốn sang Ukraine. Ngày 9/2, FSB cáo buộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đứng sau vụ việc, trong khi Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha phủ nhận mọi liên quan.
Theo cựu đại biểu Quốc hội Ukraine Oleg Tsaryev, tướng Alekseyev có vai trò quan trọng trong các tiến trình ở Ukraine và là "nhân chứng không mong muốn" đối với Tổng thống Zelensky. Vụ ám sát hụt này có thể tác động sâu sắc đến đàm phán, với khả năng Nga trở nên cứng rắn hơn hoặc sử dụng sự kiện để thuyết phục Mỹ về ý định phá hoại của Kiev.
Triển vọng đàm phán và thách thức phía trước
Các cuộc đàm phán kín giữa đại diện Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2 đã thảo luận kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất, bao gồm việc chuyển giao Donbass cho Nga, công nhận Crimea, và giảm quy mô lực lượng Ukraine. Tuy nhiên, ông Zelensky vẫn khẳng định lập trường không nhượng bộ về lãnh thổ.
Với vụ ám sát hụt và những tranh cãi về thời hạn, tiến trình hòa bình đang đối mặt với nhiều bất ổn. Lavrov nhận định, thay vì tiến tới hợp tác, mọi thứ đang diễn ra theo chiều hướng ngược lại, làm gia tăng căng thẳng và khó khăn trong việc tìm kiếm giải pháp lâu dài cho xung đột kéo dài gần 4 năm qua.
